Yesim Candan

Gegijzeld door wappies en egoïsten

24 september 2021 05:49

Opdat we nooit vergeten. 102.000 Joden hebben deze week een plaats in onze samenleving gekregen na de onthulling van het Holocaust Namenmonument in Amsterdam. Ze kregen een naam en een plek. En daarmee een gezicht. Mensen gingen erheen en lazen op het monument de namen van hun familieleden. De een na de ander. Hele gezinnen die werden afgevoerd en nooit meer terug zijn gekomen. Mensen van wie de naam uitgewist leek.

De afgelopen jaren stuitte Jacques Grishaver, de voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité en initiatiefnemer van het Holocaust Namenmonument, telkens weer op weerstand bij buurtbewoners die het monument niet wilden. Het was te groot of te hoog, of er zou te veel groen verloren gaan voor de aanleg van het monument. In 2019 moest een rechtszaak uitwijzen of er 24 bomen gekapt mochten worden voor het monument. "24 bomen", verzuchtte Grishaver destijds, "tegenover 102.000 mensenlevens."

Schandalig dat het zo lang heeft geduurd voordat dit monument gemaakt mocht worden. De arrogantie van de burger is wat dit betreft stuitend. Dat er überhaupt weerstand tegen dit monument was, getuigt van een onbegrensd gebrek aan respect tegenover de slachtoffers. Vergelijkbaar met dat van de mensen die in de woningen gingen wonen van gedeporteerde en vermoorde Joden. Vergelijkbaar met de 'klikdienst' van burgers en het overijverige politie- en ambtenarenapparaat, dat zo goed meewerkte door exact aan te geven wie Joods was en waar die woonde.

Een tijd terug schreef ik over Amsterdamse gedenkstenen voor Joodse oorlogsslachtoffers. Ook toen kwamen buurtbewoners hiertegen in opstand. De gedenkstenen zouden vervelende herinneringen oprakelen en hier hadden de straatbewoners last van. Kun je je dit voorstellen? De gedenkstenen zorgen ervoor dat die mensen die abrupt uit hun huizen zijn gerukt en zijn vermoord, nooit en te nimmer vergeten zullen worden. De talloze kindernamen die ertussen staan, doen mij het meeste pijn.

Het publieke verzet tegen zo'n gedenksteen of namenmonument legt voor mij in elk geval pijnlijk bloot hoe een deel van de bevolking tegen de Holocaust aankijkt. Wat zouden mensen eigenlijk nog afweten van deze genocide? Hoe kun je in hemelsnaam tijdens een demonstratie tegen de coronapas en andere coronamaatregelen gaan rondlopen met een Jodenster op je kleding genaaid?

De Holocaust wordt gegijzeld door wappies, egoïstische buurtbewoners, mensen die weer eens even hun zegje willen doen over het conflict tussen Israël en de Palestijnen. De Holocaust wordt altijd vergeleken met allerlei andere zaken. Wellicht dat een bezoekje aan het namenmonument sommige mensen een beetje broodnodig historisch besef kan bijbrengen als ze die oneindige lange lijst met namen voor zich zien en dan zich proberen voor te stellen dat het zou kunnen gaan om hun oma, opa, oudtante, de achterneef van hun oma, kortom: praktisch hun hele familie. Of zou dat te moeilijk zijn om mee te dealen?

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.