Erik Mouthaan

New York rouwt in stilte

10 september 2021 17:52

Ik vond ze prachtig, de Twin Towers. Wat andere mensen er lelijk aan vonden – die blokkerigheid, hoe bovenmaats groot ze waren vergeleken met de rest van de stad – dat sprak mij juist aan. In het jaar 2000 stond ik erbovenop, het uitzicht was fenomenaal, de stad aan mijn voeten.

Op 11 september 2001 was ik op de nieuwsredactie in Hilversum toen de monitoren die aan het plafond hingen een voor een overschakelden naar beelden van een rookpluim uit het World Trade Center in New York. Ik belde snel naar een bouwkundige die ik onlangs had geïnterviewd in Rotterdam over hoge torens. Dacht hij dat deze toren ernstig beschadigd zou zijn? Maar ik hing de telefoon maar weer op toen ik op de tv zag hoe een volgend vliegtuig het beeld in kwam en de tweede toren vol ramde.

Twintig jaar later? Dat is twintig jaar van wederopbouw van mijn stad. De nieuwe hoogste toren van het westelijk halfrond heet One World Trade Center, met daarnaast het ontroerende monument voor de 2900 mensen die stierven op die septemberdag. De skyline verandert in rap tempo. Als je een paar weken weg bent geweest, voelt het alsof er opeens een nieuwe toren is verrezen.

New Yorkers staan niet elke dag meer stil bij de aanslag. Veel van de mensen die hier toen werkten en woonden, zijn vertrokken. Sommigen vanwege de aanslag, maar de meesten gewoon omdat ze een andere baan kregen, of een huisje met een tuintje wilden. Deze stad kent een enorme omloop van mensen, het collectieve geheugen wordt om de paar jaar aangepast.

Het monument met alle namen Het monument met alle namen

Twintig jaar na 9/11 betekent ook twintig jaar 'war on terror', de Amerikaanse campagne bedoeld om het land veilig te houden. Een grootschalige aanslag op het 'homeland' bleef sindsdien inderdaad uit, maar de VS heeft het zwaar met de kosten die dat met zich meebracht. De Irak-oorlog was een vergissing, geeft nu iedereen wel toe. En de strijd in Afghanistan kwam onlangs tot een vernederend einde. 

Amerika’s aanzien heeft ook een knauw gekregen door het optreden na 9/11. Martelingen in geheime gevangenissen, drone-bombardementen die een bruiloft opbliezen en tienduizenden onschuldige burgers die zijn omgekomen door Amerikaanse militaire inzet in landen van Somalië tot Pakistan.

Nu belooft de VS een minder agressieve rol op het wereldtoneel te spelen. Maar president George W. Bush zei ooit: "Je staat aan onze kant of aan die van de terroristen." Hoeveel wijkt dat af van de boodschap van Biden, die praat over een strijd tussen 'democratische landen zoals de VS versus autocratische landen als Rusland en China'? 

"Het voorlezen van de namen van de slachtoffers duurt uren."

De namen van de slachtoffers worden, twintig jaar na 9/11, weer voorgelezen in New York. Dat duurt uren, omdat het zoveel namen zijn. Veel van mijn stadgenoten zullen die uren niet in diepe rouw zitten. Ze gaan een rondje hardlopen, zijn op weg naar de brunch, bezoeken een museum of slapen uit. Gewone levens, net zo gewoon als die van de 2606 mensen die op 11 september 2001 in en rond de Twin Towers net begonnen waren aan hun werkdag.

Mensen om wie nog steeds wordt gerouwd – maar in stilte.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Van moslimangst tot antiterreurwet: hoe 9/11 ook Nederland raakte