Yesim Candan

Altijd die irritante vraag: 'Hoe gaat het met je?'

27 augustus 2021 05:39

"Hoe gaat het? Ja maar, hoe gaat het écht met je?" Nederlanders gaan heel lekker op deze vraag. Ze hebben het idee dat ze je gewoon het hemd van je lijf kunnen vragen, zonder te beseffen dat sommige vragen gewoon niet 'heuren'. Zoals deze dus. Want wat willen ze toch zo graag van me weten? Hoe het echt met mij gaat deel ik alleen met mijn echte vrienden. Mijn zogeheten 'Circle of Trust', zoals Robert de Niro het zo mooi omschreef in de film Meet the Parents.

"Maar ondertussen wel gretig andermans huig willen inspecteren."

Een Frans-Afrikaanse vriendin van me die in Nederland woont, vertelde me een keer over de verbazing die ze geregeld voelt als Nederlanders haar maar vragen blijven stellen over haar relatie. Terwijl ze op hun beurt liever niets over zichzelf willen blootgeven, laat staan over hun relatie. "Hoe komt dit toch?", vroeg ze me. Dat is voor mij de vinger op de zere wond leggen. Als je veel vraagt, hoef je zelf niets te vertellen. Met andere woorden: nooit het achterste van je tong laten zien. Maar ondertussen wel gretig andermans huig willen inspecteren.

Een andere, Nederlandse, vriendin vertelde dat ze mijn irritatie om de 'hoe gaat het met je'-vraag pas begreep toen ze ging werken op de Antillen. Om de haverklap vroeg ze aan haar collega's daar hoe hun weekend was geweest. En hoe het met hen ging. Die collega's lieten haar duidelijk merken dat dit privézaken zijn. "Maar wij worden zo opgevoed, Yesim", zei die vriendin ontdaan tegen me. "We leren onze kinderen juist dit soort vragen te stellen. Anders kom je niet geïnteresseerd over." "Geïnteresseerd?", reageerde ik, "ik vind vooral dat je dan een bemoeial bent."

"Goed gedaan, pik, denk ik dan bij mezelf."

Maar goed, Nederlandse kinderen worden dus geconditioneerd opgevoed om vooral vragen te stellen. Vragen, vragen, en nog meer vragen. Ik vind het belangrijk om mijn kinderen te leren dat niet voortdurend te doen. Dat ze juist de kunst van het voeren van een goed gesprek onder de knie moeten krijgen. Dit houdt in: over en weer vertellen, interactie, hoor en wederhoor. Dus niet iemand onderwerpen aan een vragenuurtje. En ook niet oeverloos over jezelf uitweiden, iets wat ik vooral bij de hoogopgeleide elite vaak zie. Zoals zij tijdens speeches uitgebreid kunnen afdwalen en je vervelen met al hun nevenactiviteiten, is ongekend. Dan gaan ze maar door over de stappen die ze intern hebben moeten nemen om te komen waar ze nu zijn. Goed gedaan, pik, denk ik dan bij mezelf.

Sinds ik mij nog louter omring met zogeheten creatievelingen, zoals muzikanten, schrijvers, ondernemers en andere vrije geesten, is het overigens gedaan met de vele 'interviewsessies' over mijn privéleven, mijn broer en mijn ouders. Wel lachen we heel wat af als we samen zijn, in tegenstelling tot de saaie etentjes van vroeger. Waar je altijd maar, uit interesse, wordt verhoord. Een aflevering van 'Zomergasten' is er niets bij. Eigenlijk wordt daar vooral over werk gepraat. De 'hoe gaat het'-vraag is gerelateerd aan afdelingen van bedrijven en leidinggevenden die moeilijk doen.

"Only God knows."

Nee, die Zomergasten-etentjes zijn voor mij gelukkig voorbij. Ik gun iedereen meer creatievelingen in hun vriendenkring. Met hen heb ik tenminste echte gesprekken en hoef ik niet te luisteren naar anekdotes van de aristocraten, over hoe ze kacheltje lam worden tijdens het jaarlijkse uitstapje met hun jaargenoten.

Terug naar de hamvraag: hoe gaat het met je? Ik beantwoord die altijd met: "Only God knows."