Yesim Candan

Is een verstandshuwelijk een vlucht of een zegen?

13 augustus 2021 05:50

Mijn column over de verborgen dochters van eind november vorig jaar heeft het nodige stof doen opwaaien. Mensen wisten niet dat in Nederland een jonge vrouw gegijzeld werd door haar eigen familie. "Huh?", luidde hun reactie, "hier in Nederland?" Ja mensen, dit gebeurt in Nederland. Dit gebeurt in parallelle samenlevingen waar jonge biculturele vrouwen gegijzeld kunnen worden, louter omdat ze vrouw zijn. 

Een verborgen dochter heeft een beperkt aantal keuzes in het leven. Besluiten op zichzelf te gaan wonen hoort daar niet bij. Als zij dit zou besluiten, komt er namelijk heibel in de tent. De boze mannen uit haar familie 'ontfermen' zich dan over haar. Als in: ze zullen proberen haar met lichamelijk geweld bij zinnen te brengen. Of de vrouw wordt verstoten door de hele familie.

"Je hebt ballen nodig om je los te weken van de culturele dominante bezitterigheid."

Een andere optie is weglopen van huis. Maar waarnaartoe? Je hebt ballen nodig om je los te weken van de culturele dominante bezitterigheid. Want hier draait het om: de vrouw is bezit van de familie en moet gehoorzamen. Dat ze is geboren en getogen in Nederland maakt daarbij niets uit. Anno 2021 houden ze zich nog altijd vast aan de eer en trots die ze mee hebben genomen uit hun moederland. Dus ja: weglopen is een optie voor de verborgen dochter. 

Dan heeft de verborgen dochter nog een keuze. Of nou ja: keuze… Ze kan een verstandshuwelijk aangaan, eentje dat door haar familie is beklonken. Zoals ook de verborgen dochter uit mijn column zal gaan doen. Ze gaat trouwen met een man uit Turkije. Sinds mijn column hebben we nog regelmatig contact. Deze jonge vrouw wil leven in vrijheid en verdient dat ook, zodat zij zichzelf kan ontwikkelen als vrouw, als mens. Iets dat ieder mens verdient: je leven leiden in vrijheid, om te ontdekken wie je bent en wat je wilt, zonder het gehijg van je familie in je nek.

"Immers: je bent als vrouw dan wel weg uit je ouderlijk huis, maar je belandt regelrecht in een gouden kooi."

Verstandshuwelijk of uithuwelijking: wat is eigenlijk het verschil? Mijn ouders zijn eigenlijk ook uitgehuwelijkt, maar Turken noemen het niet zo. Want als je het niet wilt, dan gebeurt het ook niet. Persoonlijk noem ik het wel uithuwelijking, omdat beide families tot een besluit komen. De families initiëren dit proces en stellen dit aan hun kind voor. Dit gebeurt vandaag de dag nog steeds. Ook in Nederland.

Als dit de enige weg is naar vrijheid zonder verstoten te worden door je familie, en zonder geweld te ervaren, dan ben je geneigd hiervoor te kiezen. Maar het is een schijnveiligheid. Immers: je bent als vrouw dan wel weg uit je ouderlijk huis, maar je belandt regelrecht in een gouden kooi. Want uiteraard heb je binnen dit huwelijk ook geen vrijheid.

Ik heb het vaak genoeg gezien in mijn leven, partners die uit Turkije komen en in dit voor hen onbekende land zo gefrustreerd raken dat daardoor thuis spontaan hun handjes los komen te zitten. Toegegeven, er zal beslist een kloof zijn tussen de twee gehuwden. De in Nederland geboren vrouw heeft nu eenmaal een totaal andere blik op het leven dan de echtgenoot uit het moederland. Hoeveel biculturele vrouwen zijn nu, in deze vakantie, wel niet weggegeven aan een man uit de heimat? Maar zeg me: wat is deze vrijheid dan waard?

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.