Jos Heymans

Het wangedrag van 50PLUS en Liane den Haan

08 mei 2021 06:00

Dat 50PUS en Liane den Haan niet thuishoren op het Binnenhof is een boude bewering en uit democratisch oogpunt onjuist. Voor een zetel in de Tweede Kamer waren bijna 70.000 stemmen nodig. 50PLUS kreeg er 107.000, waarvan 80.000 voor lijsttrekker Liane den Haan. De partij én Den Haan zijn dus democratisch gekozen. Maar voor het toch al geschonden aanzien van de politiek kunnen deze twee worden gemist als kiespijn.

Zowel de partij als de lijsttrekker hebben er een zooitje van gemaakt en de politiek grote schade toegebracht. Als het landsbestuur een bedrijf zou zijn, was 50PLUS als een ondermaats presterende afdeling ontbonden en Den Haan als incompetente leidinggevende op staande voet ontslagen. Ze moeten zich allebei doodschamen voor de bende die ze hebben aangericht.

Als directeur van de ouderenbond ANBO had Liane den Haan ingestemd met het pensioenakkoord, waar 50PLUS tot op het bot tegen is. De volledige AOW op 65-jarige leeftijd is een kroonjuweel voor de partij, maar een keurslijf voor Den Haan waarin zij niet gesnoerd wil worden. Maar waarom wil je dan in hemelsnaam lijsttrekker worden van een partij waar de pensioenleeftijd in steen is gebeiteld? Dat doe je alleen maar omdat je zonodig de politiek in wilt. Eigenbelang prevaleert ver boven het partijbelang. Den Haan had haar eigen partij moeten beginnen.

'Het leverde haar de weinig vleiende bijnaam van mevrouw Poetin op. De ANBO verloor in die tijd 56.000 leden, éénderde van het totaal. '

Als lijsttrekker negeerde zij het verkiezingsprogramma, had zij lak aan de partijleden die dat programma hadden vastgesteld. Ze maakte ruzie met de zittende fractie in de Tweede Kamer, ze liet zich laatdunkend uit over kandidaten op de kieslijst, ze had geen behoefte aan overleg met de fractie in de Eerste Kamer. Het is een patroon dat ook zichtbaar was bij haar vorige werkgever. Na een gevalletje fraude van lokale ANBO-bestuurders reageerde ze buitensporig hard: ze blokkeerde de rekeningen van honderden lokale afdelingen en trok alle macht naar zich toe. Voor elke activiteit was voortaan de toestemming nodig van het hoofdkantoor, lees: Den Haan. Het leverde haar de weinig vleiende bijnaam van mevrouw Poetin op. De ANBO verloor in die tijd 56.000 leden, éénderde van het totaal.

Het weerhield het hoofdbestuur van 50PLUS er niet van om Den Haan voor te dragen als de nieuwe lijsttrekker, nadat Henk Krol op de vlucht was geslagen. Ze was gevraagd door interim-voorzitter Jan Nagel, daar is-ie weer, nadat diens voorganger Geert Dales het partijkantoor met slaande deuren had verlaten. Hoewel van meet af aan duidelijk was dat Den Haan haar eigen weg zou gaan en de uitgangspunten van de partij aan haar laars lapte, greep het bestuur niet in. Pas na de dramatisch verlopen verkiezingen – éénderde van de leden stemde niet op de eigen partij – drong het besef door dat het faliekant fout was gegaan.

'Alom kinnesinne van ego’s die uitsluitend voor eigen gewin gaan. Wat dat betreft is 50PLUS een prima partij voor Den Haan.'

Het is de natuur van 50PLUS om ruzies te laten escaleren. In de twaalf jaar van haar bestaan hopte de partij van rel naar rel, van politiek leider naar politiek leider en van royement naar royement. In die betrekkelijk korte tijd versleet 50PLUS drie fractieleiders (Henk Krol, Norbert Klein, Martine Baay) en evenzoveel partijvoorzitters (Jan Nagel, Willem Holthuizen, Geert Dales). In de Tweede Kamer zaten zelfs enige tijd twee fracties namens de partij: 50PLUS/Baay en 50PLUS/Klein.

In potentie had de partij (met zeven miljoen kiezers van 50 jaar en ouder) kunnen uitgroeien tot een relatief grote, standvastige ouderenpartij met tien zetels in de Tweede Kamer en veertien in de Staten van nagenoeg alle provincies. Dat is teniet gedaan door voortdurend gekissebis, jaloezie en een ontluisterende onwil om samen te werken. Alom kinnesinne van ego’s die uitsluitend voor eigen gewin gaan. Wat dat betreft is 50PLUS een prima partij voor Den Haan.

50PLUS is nagenoeg van het Binnenhof verdwenen; er resten slechts twee zetels ‘aan de overkant’, in de Eerste Kamer. Die dreigen over twee jaar, bij de volgende provinciale verkiezingen, ook te verdwijnen.

Liane den Haan gaat haar politieke carrière partijloos voortzetten, in haar eentje. Dat past deze einzelgänger wel.