Yesim Candan

Ook vrijgevochten moslims doen mee aan ramadan

30 april 2021 05:56

"Nee, je mag écht geen water drinken", zeg ik terwijl ik de vragensteller vermoeid aankijk. Na vijftig jaar integratie kun je toch verwachten dat mensen nu eindelijk weleens weten dat je tijdens de ramadan tot de zonsondergang GEEN WATER mag drinken. In plaats daarvan krijg je een tirade van hoe slecht dit wel niet voor je is, terwijl ze zelf rustig elke avond een fles wijn wegklokken, het hele jaar door. Of ze maken grapjes erover. Zoals laatst iemand die zei: "Je mag dan ook geen lipgloss op." Zelf lag ze in een deuk om haar eigen grapje.

Dat mensen aannames maken over wat ze niet kennen en herkennen, is iets van alle tijden. Iedereen heeft recht op zijn eigen bubbel met vooroordelen. Hoe vaak ik niet te horen heb gekregen: "Heb jij gevast dan?", wanneer ik vertel dat ik met mijn kinderen na afloop van de vastenmaand Suikerfeest ga vieren. Meestal zijn mensen verontwaardigd als ik antwoord: "Jij gaat niet naar de kerk, maar je viert toch ook kerstmis?" Dan is het vaak even stil. Dat het Suikerfeest domweg een gezellige fuif kan zijn, kunnen veel Nederlanders zich niet voorstellen. Dat valt ze ook niet kwalijk te nemen, omdat het feest meestal als eenzijdige religieuze bedoening wordt afgeschilderd en archetypes het beeld completeren.

"Hoe haalde ik het in mijn hoofd te zeggen dat ik liberaal moslim was?"

Aan de andere kant kunnen de moslims er ook wat van. De ramadan-maffia reageert meteen furieus als je eten of drinken post op je social media. Dit heurt niet, namelijk. Terwijl dit, als het geen vastenmaand is, juist de mensen zijn die volop, te pas en te onpas, hun maaltijden op social media tentoonstellen.

Toen ik mezelf een tijd geleden, zonder erbij na denken, als liberale moslim introduceerde tijdens een gastlezing bij de UvA, werd ik door de aanwezige moslim-studenten vanuit de hele wereld nog net niet gelyncht. Hoe haalde ik het in mijn hoofd te zeggen dat ik liberaal moslim was? Het liep compleet uit de hand en het eigenlijke onderwerp van mijn lezing, diversiteit, raakte compleet ondergesneeuwd. Met andere woorden: vooroordelen en hypocrisie werken beide kanten op.

"Van huis uit ben ik zonder religie opgegroeid. Niets is mij opgelegd."

Waarom lees je nooit eens een verhaal over vrijgevochten en seculiere moslims die én alcohol drinken én Suikerfeest vieren? En, soms, ook vasten tijdens de ramadan? Van huis uit ben ik zonder religie opgegroeid. Niets is mij opgelegd en ik heb totaal geen last gehad van enige vorm van indoctrinatie. Gelukkig. Daarom beslis ik zelf om vanuit dankbaarheid elke avond gebedjes op te zeggen. Dit is mijn vorm van religie.

Dus waarom niet eens aandacht besteed aan een iftarmaaltijd of Suikerfeest met een nieuwe generatie biculturele Turken en Marokkanen in Nederland? Dat laat meteen ook zien hoe seculieren hun geloof belijden. Wordt het sowieso geen tijd om wat vaker biculturelen te portretteren die een sterke, onafhankelijke mening hebben, rebels zijn, midden in de samenleving staan en niet in een parallelle samenleving leven? Die cliché-overstijgende biculturelen zijn er namelijk volop, kan ik u verzekeren.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.