Olaf Koens

Het is te hopen dat PCR-testen sneller zijn verdwenen

26 april 2021 06:29

Lang geleden, toen ik voor het eerst naar Rusland ging, moest ik eerst langs de huisarts. De Russische visumregels zijn streng. En behalve een aanvraagformulier, een verklaring van een verzekeraar en een pasfoto waar je nadrukkelijk niet op mocht glimlachen moest ik een verklaring inleveren waarin een arts bevestigde dat ik niet hiv-positief was.

De huisarts trok een bezorgd gezicht. "Ga maar eens rustig zitten, en vertel wat er gebeurd is", zei hij. Ik stak van wal. Ik had een meisje ontmoet, ze woonde in Moskou. De huisarts knikte, ik zag dat hij zich zorgen maakte. "En voor dat visum moet ik dus een hiv-test doen", zei ik snel. Het gelaat van de arts trok bij. Hij trok lachend een vel papier uit een lade, schreef een korte verklaring en stempelde het. "Hier", zei hij. "Dit is je verklaring, wat je onder de leden hebt gaat verder niemand wat aan."

'Soms gaan de fijngeragde wattenstaafjes diep je neusholtes in, soms hoef je alleen je mond open te doen en klaar.'

Voor sommige type visa heb je in Rusland nog altijd een hiv-verklaring nodig. Anno 2021 komt daar een PCR-test bij. Ik heb er het afgelopen jaar een paar dozijn gedaan. Dan 's een test in een ziekenhuis, dan op een luchthaven, dan in een klein appartement ergens in een stad. Soms komt de PCR-tester zelfs bij je thuis. De testen verschillen net zo sterk als de vereisten. De ene keer moet de test niet ouder zijn dan 24 uur, dan 72 uur. Soms gaan de fijngeragde wattenstaafjes diep je neusholtes in, soms hoef je alleen je mond open te doen en klaar.

Zelfs als je gevaccineerd bent ben je niet uitgezonderd van PRC-testen. Het resultaat – negatief – is dan geen verrassing meer. Toch moet je de testen laten doen en de papiertjes laten stempelen. De hiv-verklaring voor Rusland kreeg ik in de achtereenvolgende jaren van mijn huisarts per mail. "Vul zelf de datum maar in", stond er dan bij.

Vorige week moest ik snel nóg een PCR-test laten doen. Ik belde een reeks klinieken, bij de laatste vroeg de telefonist door. "Bent u ziek? Voelt u zich kortademig?" Ik zei van niet, ik moet op reis, meer niet. En ik ben al lang gevaccineerd. "Had dat gelijk gezegd", zei de telefonist. "Stuur me een kopie van uw paspoort en ik stuur gelijk een certificaat door via WhatsApp", zei hij.

'Omdat je in theorie een half vliegtuig kunt besmetten gaat het wel degelijk iemand wat aan wat je onder de leden hebt zitten.'

Ik twijfelde even, stapte in de auto en reed toch maar – met tegenzin – naar de luchthaven om een echte test te doen. Daar moest ik denken aan mijn huisarts. Zou hij ongecontroleerd coronaverklaringen de deur uitdoen? Natuurlijk niet. Corona is veel en veel besmettelijker, en zelfs als je gevaccineerd bent, zou je het alsnog kunnen overdragen. Omdat je in theorie een half vliegtuig kunt besmetten gaat het wel degelijk iemand wat aan wat je onder de leden hebt zitten.

Wel zet het je aan het denken. Veertig jaar na het begin van de hiv-pandemie zijn er nog steeds landen waar je een bloedtest moet doen om de grens over te gaan. Het is te hopen dat PCR-testen sneller zijn verdwenen.

Olaf Koens (1985) is correspondent voor RTL Nieuws in het Midden-Oosten, met als standplaats Istanbul. Na zijn studie filosofie ging hij in 2007 als correspondent aan de slag in Moskou. In 2015 werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar. Hij schreef de boeken 'Koorddansen in de Kaukasus', 'Oorlog en kermis' en 'Paarden vliegen businessclass'.