Olaf Koens

'Wie geen risico neemt, zal nooit champagne drinken'

12 april 2021 10:06

Op de heenreis dringt de stewardess aan. "Jullie moeten wel een mondkapje opzetten", zegt ze tegen de drie dames op de stoelenrij achter mij. "Dat is de hele reis verplicht." Twee van de drie frommelen een oud mondkapje uit een tas, de derde vraagt brutaal of de stewardess er dan maar niet een kan geven.

"We doen ‘m nu op, als we straks in de lucht hangen doen we ze weg, dan kunnen ze ons toch niets meer maken", zegt ze tegen haar vriendinnen. Rusland begint al als je in het vliegtuig zit. Bij aankomst in Moskou moet je een formulier invullen en een negatieve PCR-test laten zien. Van mijn achterburen weet ik dat je een gefalsifieerde testuitslag voor een tientje via WhatsApp kunt bestellen. De drie vriendinnen leveren de papieren in.

In Moskou is van het coronavirus weinig meer te zien. Cafés en restaurants zijn open, op straat draagt bijna niemand een mondkapje, in de ramvolle metro voel je de hete adem van je buurman als vanouds in je nek. Er zijn honderdduizenden mensen doodgegaan aan het virus, maar dood ga je toch – zeker in Rusland.

"Het grote verschil met Europa is: niemand wíl gevaccineerd worden."

Het is een vreemde paradox. In Rusland zijn er, in ieder geval in Moskou, vaccins te over. Je kunt je laten prikken in iedere buurtkliniek, in warenhuizen, zelfs in het museum. Het grote verschil met Europa is: niemand wíl gevaccineerd worden. "Ik wacht eerst wel even af", hoor je meestal. "Het is zo snel ontwikkeld, het kan gewoon niet goed zijn." Of onder mannelijke taxichauffeurs een populaire fabel: je raakt er impotent van. De Russen hebben geleerd hun overheid te wantrouwen. Als de regering zegt dat het goed is, dan kan het haast niet goed zijn.

"Wat zou het", zegt de taxichauffeur over het virus dat in golven over de wereld gaat. "Ik draag ook geen gordel!" Hij trekt demonstratief aan het koord links dat tegen het portier gedrukt is. "Ik heb me niet laten vaccineren, nee. Weet je wat het is? Wie geen risico neemt, zal nooit champagne drinken." Een Russische levenswijsheid die evengoed besmettelijk is.

"Ik omhels vrienden, drink een afzakker in een kroeg en ga riant uit eten."

Na een dag of twee draag ik ook geen mondkapje meer op straat. Waarom zou je. Ik omhels vrienden, drink een afzakker in een kroeg en ga riant uit eten. Voor het eerst in een jaar eet ik iets wat ik niet of zelf gekookt heb, of wat in een plastic bakje is thuisbezorgd. Op een woensdagavond loop ik een kliniek binnen en laat ik de tweede Spoetnikprik zetten. Een kwartier later sta ik gevaccineerd weer buiten.

Op de terugweg val ik in het vliegtuig gelijk in slaap. "U moet echt een mondkapje omdoen, dat is verplicht", zegt de stewardess die me wakker maakt. Ik frommel er een uit een binnenzak. Ik betrap mezelf op de gedachte dat ik dat ding straks wel weer af kan doen als het vliegtuig in de lucht hangt.

Olaf Koens (1985) is correspondent voor RTL Nieuws in het Midden-Oosten, met als standplaats Istanbul. Na zijn studie filosofie ging hij in 2007 als correspondent aan de slag in Moskou. In 2015 werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar. Hij schreef de boeken 'Koorddansen in de Kaukasus', 'Oorlog en kermis' en 'Paarden vliegen businessclass'.