Jos Heymans

Zwalkende Segers

10 april 2021 06:16

Na een heftig politiek weekje waarin Mark Rutte de maat werd genomen, de amper begonnen verkenners weer konden stoppen met hun werk en Khadija Arib als Kamervoorzitter werd ingeruild, trekken de stofwolken langzaam op en wordt het slagveld zichtbaar. En dan blijkt dat D66-leider Sigrid Kaag iets te hoog van de toren heeft geblazen, Mark Rutte nog lang niet weg is en het CDA niet de enige instabiele partij is.

De ChristenUnie heeft zichzelf heel wat schade berokkend. Twaalf uur nadat de christelijke partij had geweigerd een motie van wantrouwen tegen Rutte te steunen, besloot Gert-Jan Segers alsnog dat hij niet meer met Rutte door één deur kon. De CU zal niet deelnemen aan een kabinet waarvan Rutte premier is. De rode kaart werd vorige week vrijdag alsnog getoond en het Nederlands Dagblad, huisblad voor christenen voor wie Trouw niet voldoet, mocht daar een dag later als eerste over berichten.

"Er was iets geknapt bij de Segers. Zoals Rutte met de waarheid was omgegaan, dat was opeens problematisch."

Er was in de uren tussen de stemming in de Kamer en de ommezwaai van Segers politiek helemaal niets gebeurd dat de verandering van standpunt kan verklaren. Hooguit spijt drong door bij de ChristenUnie omdat de motie van wantrouwen niet was gesteund, daardoor geen meerderheid behaalde en Rutte niet werd gedwongen stante pede op te stappen. Segers had een zwak verweer voor die onverwachte ommezwaai: in tijden van crisis stuur je de premier niet naar huis. Dat kan het land niet aan. Maar opnieuw met hem in een kabinet stappen, dat wil Segers ook niet.

Er was iets geknapt bij de CU-leider. Zoals Rutte met de waarheid was omgegaan, dat was opeens problematisch voor Segers. Alsof hij dat niet een dag eerder had kunnen bedenken en toen de stekker eruit trekken. En dan die plotselinge ontdekking van 'de andere Rutte'. Alsof Segers niet vier jaar lang elke week op maandagochtend met Rutte had overlegd, plannen had besproken en was geconfronteerd met karaktertrekken van de premier die toen kennelijk nog niet als problematisch werden ervaren.

"Een verdeelde partij. Waar hebben we dat eerder gezien?"

Bij de VVD, die zich direct schaarde om hun belaagde partijleider, spreken ze van een judasstreek van Segers. Maar ook andere partijen waren verrast, omdat de ChristenUnie met het nieuwe inzicht de motie van wantrouwen aan een meerderheid had kunnen helpen.

Ook in eigen kring is Segers’ gedrag niet overal begrepen. Mastodonten – ja, die hebben ze ook bij kleine partijen – spraken hun verbazing publiekelijk uit. Eimert van Middelkoop, oud-minister van Defensie, stelde vast dat Segers een mislukte poging had gedaan om Rutte te marginaliseren. In plaats daarvan was in zijn ogen de ChristenUnie gemarginaliseerd. Oud-senator Egbert Schuurman vond het optreden van Segers ongelukkig. Maar er is ook steun, van de eigen jongerenbeweging bijvoorbeeld. Hoewel die net als andere partijen vindt dat Segers een dag eerder zo stoer had moeten zijn.

Een verdeelde partij. Waar hebben we dat eerder gezien? Het kostte het CDA vier zetels, het kostte 50PLUS drie van de vier zetels, het kostte Henk Krol en Femke Merel van Kooten hun enige zetel.

"Als Segers inziet dat hij een fout heeft gemaakt, dan is hij groot genoeg om die ongedaan te maken."

Segers’ stoere taal is na het lange weekend behoorlijk afgezwakt, mogelijk het gevolg van de oproep van Sigrid Kaag om de paasdagen te gebruiken voor bezinning. Hij blijft weliswaar bij het standpunt dat de ChristenUnie niet zal meedoen aan een kabinet onder leiding van Rutte, maar intussen is hij wel bereid zo’n kabinet vanuit de oppositie te steunen. Zei hij na afloop van zijn bezoek aan de informateur. Van Middelkoop voorspelde het al: als Segers inziet dat hij een fout heeft gemaakt, dan is hij groot genoeg om die ongedaan te maken.

De eerste stap heeft Segers gezet. Zwalkend. Want wie de ene dag weigert Rutte weg te sturen, de volgende dag niets meer met de premier te maken wil hebben en daags daarna zegt hem toch te kunnen gedogen, die laadt de verdenking op zich niet te weten wat hij wil.

Dat is niet bevorderlijk voor je geloofwaardigheid.