Jeroen Akkermans

Voor een prikkie naar Belgrado

05 april 2021 07:13

Ik ben Swiebertje, rare Swiebertje. Regelmatig trek ik erop uit, de wijde wereld in met nieuwsgierigheid als mijn enige bagage. Zo is het leven simpel als de tv-serie uit de jaren zeventig. Maar helaas. Al ruim een jaar dien ik in de buurt van meneer de burgemeester in Berlijn te blijven. Het virus verziekt ook de mobiliteit van de journalist. Ik werk met een beperking die indruist tegen de principes van de journalistieke vrijheid. Maar voor alles bestaan er uitzonderingen.

"Of ik gelezen heb dat Servië al een tijdje vaccins uitdeelt als snoep. Is dit niet een verhaal voor ons?"

De telefoon gaat. Mijn chef aan de lijn. Of ik gelezen heb dat Servië al een tijdje vaccins uitdeelt als snoep. Is dit niet een verhaal voor ons? Normaal gesproken wel, maar we leven in een abnormale tijd. Eerst de feiten checken.

Servië is inderdaad de markt opgegaan voor vaccins. Het land kan eindelijk profiteren van de paria-status waar het sinds de Balkanoorlog in verkeert. President Aleksandar Vucic heeft goede banden met een paar van de zwarte schapen op onze wereld. Rusland en China produceren vaccins en zijn bereid die prompt aan de bondgenoot op de Balkan te leveren.

"Als de houdbaarheid van AstraZeneca-vaccins dreigt te verlopen, doet Vucic iets bijzonders. Hij gaat uitdelen aan vriend en vijand. Gratis."

Zo voortvarend als Rusland en China te werk gaan, zo traag doet de EU over de levering van AstraZeneca en Pfizer. Maar de vaccin-diplomatie werkt voor het Servië van Vucic. Vooral dankzij Peking en Moskou wordt het land beloond, dat zich zo actief heeft opgesteld. Met stip komt Servië in de kopgroep van inentingslanden terecht. Meer dan 20 procent van de Servische bevolking is inmiddels ingeënt.

Je zou denken dat elke Serviër staat te springen om de vaccins, maar de scepsis is groot. Er worden gekke dingen verzonnen. Zo gaat het gerucht dat de prik een implantaat is, die verbinding maakt met de troep van Bill Gates. Zou corona geen verzinsel zijn van de Amerikanen? Te veel Serviërs zien voorlopig af van de vaccinatie. Dus ja, ondanks de voortvarende prikactie, zijn de Servische ziekenhuizen nog steeds gevuld met coronapatiënten.

Het op de kop tikken van vaccins is knap. Maar waar laat je ze vervolgens? De vloeistof is niet eeuwig houdbaar en bij Pfizer moeten extreme temperaturen gegarandeerd zijn. Als de houdbaarheid van een grote partij AstraZeneca-vaccins dreigt te verlopen, doet Vucic iets bijzonders. Hij gaat uitdelen aan vriend en vijand. Gratis.

Ik bel met Pixie in Belgrado. We hebben elkaar leren kennen toen Servië nog onder leiding stond van president Slobodan Milosevic en Belgrado door NAVO-vliegtuigen werd gebombardeerd. Vucic was bijna dertig jaar geleden minister van Informatie onder Milosevic. Vucic hield het land met zijn censuur in een wurggreep.

"Op Instagram ontpopt Vucic zich als de Leonardo Di Caprio van de Balkan."

Pixie heeft zichzelf met Spoetnik V laten inenten. "Russisch, Chinees, de herkomst kan me geen zak schelen. Als die prik er maar in zit." Hij bevestigt dat er lange rijen voor het vaccinatiecentrum staan. "Heel veel buitenlanders, Jeroen. Vucic wordt gezien als redder in nood." De man die met Milosevic ten onder leek te gaan vindt zichzelf opnieuw uit als redder van democratie, vrijheid, vrede, armen en rijken. Ook Pixie staat ervan te kijken.

Vucic vliegt hoogstpersoonlijk naar de Bosnische hoofdstad Sarajewo om 10.000 Astra-vaccins te doneren. Dat is nog eens wat anders dan de bommen die de Serviërs tijdens de Balkanoorlog voor Sarajewo in petto hadden. Vucic gaat ook met vaccins langs in Noord-Macedonie en Montenegro. De rondgang bezorgt hem een ongekende goodwill op de Balkan.

"Er zijn documenten in omloop met een keuzemenu voor de kieskeurige buitenlander. Pfizer? AstraZeneca? Spoenik V? Kom maar langs."

Op Instagram ontpopt Vucic zich als de Leonardo Di Caprio van de Balkan: "De wereld is op een ijsschots gestoten. En net als op de Titanic redden de rijken alleen zichzelf. Ze zorgen alleen voor hun eigen reddingsboten en laten alle anderen ten onder gaan. Maar wij vechten voor Servië en dat gevecht zullen wij winnen." Zijn gevecht gaat als een lopend vuurtje door de digitale wereld. Er zijn documenten in omloop met een keuzemenu voor de kieskeurige buitenlander. Pfizer? AstraZeneca? Spoenik V? Kom maar langs. Vrienden van Pixie in Kroatië en Brazilië zijn al onderweg naar Belgrado.

De redactie is overstag. Maar dan is de correspondent nog lang niet in Servië. Corona maakt het reizen tot een militaire operatie. Er moeten minstens twee corona-testen aan te pas komen. De eerste test meteen in Berlijn, een zogenaamde express PCR-test. De uitslag krijg je 'gegarandeerd' binnen drie uur. Dat is net op tijd voor de reis. Zonder deze test kom je Servië niet binnen.

Pixie regelt een tweede corona-test in Belgrado voor de volgende dag, want Duitsland laat niemand uit Servië toe zonder negatieve test. Vóór de reis moeten we ons bovendien aanmelden bij de Duitse versie van de GGD. Na terugkeer kunnen de ambtenaren dan checken of wij tien dagen in quarantaine zijn gegaan en de paasdagen in stilte vieren.

Hotels en vluchten zijn geboekt en extra FFP2-mondkapjes ingeslagen. Kleding in een tas gedonderd, camera en editset gecontroleerd. Ja, we zijn klaar voor vertrek. Maar dan belt Pixie.

De voorraad vaccins is erdoor heen, vertelt hij. De rijen zijn weg. Zo snel als de vaccinatiecentra zijn volgestroomd, staan ze nu weer leeg. Het wachten is op nieuwe ladingen. "Dat kan snel gaan, maar het kan ook dagen duren. Geen peil op te trekken in Belgrado, dat zou je inmiddels moeten weten, Jeroen." De reis wordt uiteindelijk afgeblazen. Swiebertje blijft thuis.