Jos Heymans

Thuiswerken, liever niet door Kamerleden

21 november 2020 06:00

VVD-Kamerlid Hayke Veldman vindt het maar niks dat hij drie dagen in de week naar Den Haag moet, helemaal vanuit Winssen bij Nijmegen, alleen maar om de presentielijst te tekenen. Want doet hij dat niet, en met hem nog eens 75 andere Kamerleden, dan kan de vergadering niet doorgaan. En als Veldman niet hoeft mee te doen aan een debat, dan werkt hij liever thuis. Dan heeft hij geen zin om dagelijks twee keer 129,94 kilometer af te leggen (reistijd 3,5 uur), uitsluitend om een handtekening te zetten. Wie Veldman volgt op twitter snapt dat. Zo af en toe plaatst hij een foto van zichzelf in zijn riante werkkamer thuis. Dat is wel wat anders dan de ruimte die de VVD-fractie hem in het Kamergebouw heeft toebedeeld.

Veldman is niet het meest bekende Kamerlid. En dat is best raar voor iemand met medische zaken in zijn portefeuille. Als het coronadebat geen Chefsache is en Klaas Dijkhoff dus niet wordt ingezet, mag Veldman acteren in de plenaire vergaderzaal. Dat zou hem in de afgelopen maanden een hoop publiciteit hebben kunnen opleveren. Niet dus. Maar deze week speelde hij zich wél in de kijker.

'Geert Wilders noemde Veldman een lui Kamerlid, dat 'liever in zijn nest ligt of zit te Netflixen' dan naar zijn werk te gaan.'

Indachtig de wens van het kabinet om in coronatijd zo min mogelijk te reizen, bedacht Veldman een motie om minder naar Den Haag te hoeven en leurde daarmee langs andere fracties. De Eerste Kamer werkt sinds het voorjaar met een digitale presentielijst, de senatoren kunnen die vanuit huis tekenen. Dat schijnt naar behoren te functioneren. Bovendien had de Raad van State een positief advies uitgebracht. Dus wat lette de Tweede Kamer om hetzelfde te doen? Een ruime meerderheid zag het wel zitten. Alleen PVV, PvdA en SGP hadden zo hun bedenkingen.

En die gingen flink tekeer. Geert Wilders noemde Veldman een lui Kamerlid, dat 'liever in zijn nest ligt of zit te Netflixen' dan naar zijn werkplek in Den Haag gaat om debatten voor te bereiden, dossiers te lezen, mails af te handelen en mensen te spreken. Ondanks het populistisch taalgebruik stond Wilders niet alleen. PvdA-voorman Lodewijk Asscher noemde het bewaken van de democratie een vitale functie die Kamerleden moeten vervullen. En niet van huis uit. SGP'er Kees van der Staaij zag het verzoek van Veldman ook niet zitten, meende zelfs dat het in strijd was met de Grondwet waarin staat dat voor een vergadering meer dan de helft van de Kamerleden aanwezig moet zijn. Volgens hem wordt de Grondwet met dit voorstel uitgehold.

Nu moet je als Kamerlid altijd heel goed opletten als Van der Staaij het woord neemt. Hij wordt beschouwd als de deskundige bij uitstek als het gaat om wat de Kamer wel en niet mag doen. Hij is de hoeder van onze wet- en regelgeving, het juridisch geweten van het parlement. Als Van der Staaij zegt dat iets in strijd is met de (Grond)wet of met de Kamerregels, dan is dat ook zo. Er is geen Kamerlid dat Van der Staaij op dat terrein waagt tegen te spreken.

'Politieke vrienden kun je snel weer kwijt zijn. Veldman zag ervan af om zijn voorstel in stemming te brengen.'

Maar los van de regeltjes hoort het parlement, ook in crisistijd, door te werken, de regering te controleren, het land te besturen. Tijdens de eerste golf was er kritiek: de Tweede Kamer debatteerde eigenlijk alleen maar over coronazaken en bovendien maar één keer in de week. De rest van de onderwerpen kon wachten of werd in commissievergaderingen afgehandeld. De indruk ontstond dat het kabinet de handen vrij had om te doen en te laten wat het wilde. Vooral ook omdat de oppositie in de beginperiode van de coronacrisis aarzelde om het kabinet hard aan te pakken. Kamervoorzitter Khadija Arib deed er alles aan om het oude vergaderritme weer op te pakken, nadat het Kamergebouw coronaproof was gemaakt. Sinds juni wordt weer drie dagen per week gedebatteerd. En worden ook andere dan corona-onderwerpen besproken.

En dat moet zo blijven. Vindt niet alleen Arib. Want ook al kon Veldmans motie aanvankelijk rekenen op de steun van een ruime meerderheid, die kalfde heel snel af na de pittige kritiek van Wilders, Van der Staaij en Asscher. Die was zó fel, vonden sommige fracties, dat zij hun steun aan de motie schielijk introkken. Politieke vrienden kun je snel weer kwijt zijn. Veldman zag ervan af om zijn voorstel in stemming te brengen.

De VVD'er zal dus gewoon weer drie dagen in de week naar Den Haag moeten reizen. Niet zo lang meer trouwens, want zijn partij wil hem tot zijn diepe teleurstelling niet meer op de kieslijst. Hij had nog vier jaar willen doorgaan, maar de VVD geeft de voorkeur aan nieuw talent. Veldman heeft straks alle tijd om thuis te werken.