Olaf Koens

Principieel leven

12 oktober 2020 05:59

Voor het eerst in jaren stonden we samen bij de bioscoop. "Misschien is het toch de moeite waard?" opperde mijn vrouw. "Ik bedoel, het is maar een film."

"Nee", zei ik resoluut. "Er zijn grenzen. Als je dan principes hebt, dan moet je ze ook waarmaken", zei ik. Zuchtend liepen we terug naar huis.

Het is zo goed als onmogelijk om principieel te leven. Wanneer je besluit om geen vlees meer te eten kom je in een moreel mijnenveld terecht. De gebakken groenten gaan in de soep met een beetje bouillon. Runderbouillon natuurlijk. Wij eten thuis de soep graag met een toefje room. Wat is nou het verschil tussen zuivel en vlees? Alsof die melkkoeien zo goed behandeld worden. Voor je het weet eet je alleen nog maar rijst.

In Israël had ik joodse vrienden die principieel weigerden wijn uit de bezette gebieden te drinken. Geen slecht idee, het conflict tussen Israël en de Palestijnen kun je misschien eigenhandig niet oplossen, de kolonisten die de grond bewerken en er flink aan verdienen hoef je niet te spekken. Het vervelende is wel dat de beste wijn in Israël van de Golanhoogten komt. Grond die niet van de Palestijnen, maar van Syrië gestolen is. Ook dat is bezet gebied. Schoorvoetend gaven mijn vrienden dat toe, maar de wijn is echt wel heel lekker. Proef nou!

Wat de Oeigoeren in China wordt aangedaan is misdadig op een schaal die niet te beschrijven is.

Een paar weken geleden had ik afgesproken met een Oeigoerse kennis in een theehuis vlak bij de Süleymaniye-moskee. Wat de Oeigoeren in China wordt aangedaan is misdadig op een schaal die niet te beschrijven is. Meer dan een miljoen Oeigoeren zitten in strafkampen, ze worden op grote schaal gemarteld.

Vrouwen worden gesteriliseerd, mannen moeten in brigades onder dwang in fabrieken werken. De eeuwenoude cultuur wordt met de grond gelijk gemaakt, en om het systeem van angst in straf in stand te houden wordt alles en iedereen vierentwintig uur per dag in de gaten gehouden.

"Als je goed om je heen kijkt zie je het lijden van mijn volk echt overal."

Mijn kennis is al vijf jaar op zoek naar zijn vader, die op een dag is opgepakt en waar hij nooit meer iets van vernam. Hij is gevlucht, maar ook ver buiten China loopt hij gevaar. Hij durft niet eens contact op te nemen met andere familieleden, uit angst dat ook zij dan zullen worden opgepakt. "Het is overal", zegt hij. "Als je goed om je heen kijkt zie je het lijden van mijn volk echt overal."

Hij wees naar de schoenen die de serveerster droeg, naar de reclame bij een winkel aan de overkant, naar de schoenen die ik zelf droeg. "Nike, Adidas, dat weet je wel toch?" Ik knikte. Kledingfabrikanten in China maken gebruik van Oeigoerse dwangarbeid. "Maar dit dan?", vroeg mijn kennis. Hij legde zijn iPhone op tafel. Daarna tilde hij de tafel op. ‘IKEA’, liet hij zien. "Het is echt overal."

Toen mijn vrouw en ik bij de bioscoop kwamen was de enige film die draaide Mulan. Schaamteloos opgenomen in de Chinese regio waar de Oeigoeren worden gekneveld en in strafkampen zitten. Zuchtend liepen we weg van de bioscoop. "Laten we ergens iets gaan drinken", zei ik.  We liepen over de Istiklalstraat in de avond, het wemelde er van de mensen. Bij een apotheek kocht ik nog snel een doos mondkapjes, de voorraad thuis was bijna op. Op het terras kijk ik naar de zijkant van de doos. Ik had het kunnen weten. Made in China.

Olaf Koens (1985) is correspondent voor RTL Nieuws in het Midden-Oosten, met als standplaats Istanbul. Na zijn studie filosofie ging hij in 2007 als correspondent aan de slag in Moskou. In 2015 werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar. Hij schreef de boeken 'Koorddansen in de Kaukasus', 'Oorlog en kermis' en 'Paarden vliegen businessclass'.