Jos Heymans

Corona-aanpak, het blijft aanmodderen

03 oktober 2020 07:39

Uit een van de vele onderzoeken blijkt dat verreweg de meeste mensen, bijna 80 procent, geen moeite hebben met het naleven van de (nieuwe) coronamaatregelen. Op één groep na. Forum-stemmers geven massaal aan lak te hebben aan de adviezen van het kabinet. Liefst 62 procent gaat de nieuwe regels niet of in ieder geval niet strikt naleven, concludeert het opiniepanel van EenVandaag.

Doen deze kiezers dat omdat partijleider Thierry Baudet zegt dat het coronavirus te vergelijken is met een stevige griep waarvoor niet de hele economie plat gelegd hoeft te worden? Of is het juist omgekeerd? Dat Baudet die stelling poneert, omdat zijn achterban niks van doen heeft met coronabesmettingen?

Je ziet een soortgelijk beeld ook bij de PVV-aanhang, zij het in mindere mate. De achterban van de traditionele partijen is daarentegen hondstrouw en houdt zich op een enkeling na strikt aan de nieuwe regels.

"Forum-stemmers geven massaal aan lak te hebben aan de adviezen van het kabinet."

Toch neemt het draagvlak af. Het aantal mensen dat de kabinetsadviezen negeert, is de afgelopen maanden gestegen van 8 naar 17 procent. Dat zegt ongetwijfeld iets over het ongeduld van mensen die klaar zijn met corona. Maar het zegt ook veel over de verwarrende communicatie van het kabinet.

De maatregelen die op maandag worden aangekondigd, zijn op dinsdag - of soms nog eerder - alweer anders. Voor Amsterdam, Rotterdam en Den Haag wordt op maandagavond zeven uur geadviseerd mondkapjes te dragen, een paar uur later geldt dat ook voor Eindhoven en anderhalve dag later voor heel Nederland. Dat had meteen gekund. Het wekt de indruk dat er niet goed is nagedacht.

Het komt niet uit de lucht vallen dat opeens heel Nederland aan de mondkap moet. Het kabinet zag al dagen - zo niet weken - aankomen dat de meerderheid van de Tweede Kamer daarom zou vragen. Waar waren de adviseurs op zondag en maandag om het kabinet hierop te wijzen? Of zijn de adviezen in de wind geslagen tot het moment dat het kabinet er niet langer omheen kon? En waarom zijn op maandag niet meer dan vier gasten toegestaan bij een burgerlijk huwelijk en 24 uur later opeens dertig of, in de buitenlucht, veertig? Dan heb je over die eerste beslissing op maandag echt niet goed nagedacht.

"Waarom zijn op maandag niet meer dan vier gasten toegestaan bij een burgerlijk huwelijk en 24 uur later opeens dertig of, in de buitenlucht, veertig?"

Zes miljoen mensen zaten maandag aan de buis gekluisterd om van Mark Rutte en Hugo de Jonge te horen dat nieuwe en hardere maatregelen echt nodig zijn om het virus te verslaan. Zo'n boodschap nemen mensen serieus; ze kijken en luisteren niet voor niks met miljoenen tegelijk. Ze gelóven dat het nodig is. Ze vertrouwen erop dat het kabinet goed heeft nagedacht welke adviezen het meest succesvol zijn in de strijd tegen corona. Maar hoe geloofwaardig ben je, als je binnen 24 uur je eigen maatregelen noodgedwongen moet aanpassen omdat draagvlak ontbreekt of omdat je onvoldoende hebt stilgestaan bij de gevolgen van je besluit? Het ondermijnt het gezag van het kabinet.

Het onderwijs zou eerder gevrijwaard blijven van extra maatregelen. Het was niet nodig. Het duurde amper twee dagen voordat minister Arie Slob bedacht dat een mondkapjesplicht in de gangen van het schoolgebouw wellicht toch een goed idee zou zijn. Het tekent de onzekerheid, de twijfel van het kabinet. Wat vandaag nog niet nodig is, kan morgen zomaar een dringende maatregel zijn. Het komt de geloofwaardigheid van Rutte cum suis niet ten goede.

"Wat vandaag nog niet nodig is, kan morgen zomaar een dringende maatregel zijn. "

Het valt het kabinet te prijzen dat het deze week maatregelen heeft genomen waarop heel Nederland al enige tijd zat te wachten, omdat het aantal besmettingen week in week uit toeneemt. Dat is dan ook alles. De maatregelen hadden tenminste een maand eerder genomen moeten worden. En meteen helderheid moeten verschaffen. Dat is niet gebeurd omdat de urgentie er niet was.

Daardoor blijft het beeld bestaan dat het kabinet maar wat doet. Het blijft aanmodderen in de marge, in de hoop dat het virus zich aanpast aan de wensen van het kabinet.