Jos Heymans

Op zoek naar een andere premier

05 september 2020 07:07

In het 'Red Ferd-debat' was Mark Rutte als vanouds weergaloos in het bespelen van de oppositie. Of die alsjeblieft een beetje mild wilde zijn en genade wilde schenken, want Grapperhaus is een hele goede minister, die weliswaar een fout heeft gemaakt, maar die hij niet kwijt wil. En dus kwam er geen motie van wantrouwen. Rutte kreeg zijn zin.

Toch zijn er haarscheurtjes te bespeuren, wat niet gek is als je tien jaar premier bent en veertien jaar partijleider. De aanvankelijk grote waardering voor zijn aanpak van de coronacrisis veranderde na verloop van tijd in kritiek op de maatregelen, die lang niet allemaal even helder en logisch zijn. Wel of geen mondkapje, geen anderhalve meter afstand bewaren van je partner, maar wel van je ouders, wel naar de kroeg maar niet maar een discotheek of nachtclub. De communicatie loopt niet lekker, wat Rutte vorige week ook erkende. Maar hij is wel de man die verantwoordelijk is voor die communicatie.

"Asscher (PvdA) en Heerma (CDA) zijn klaar met Mark Rutte."

Dinsdag begon het nieuwe politieke jaar. Formeel is dat onjuist, want dat begint pas op Prinsjesdag, maar iedereen beschouwt de eerste dag na het zomerreces als de start van de nieuwe parlementaire periode. PvdA-leider Lodewijk Asscher en zijn CDA-collega Pieter Heerma trapten af met hun visie op waar het met Nederland naartoe moet.

Alsof het afgesproken was, pleitten beiden voor een andere premier na de verkiezingen van volgend jaar. Zowel Heerma als Asscher zijn klaar met Mark Rutte. Van Asscher als oppositieman is dat nog te begrijpen, van Heerma verwacht je wat meer compassie met de premier met wie het CDA zo graag samen regeert. Maar het is voor het CDA kennelijk tijd om Hugo de Jonge (die met de corona-aanpak ook deukjes oploopt) op het schild te hijsen. Als de kiezer dat tenminste wil.

"De tijd lijkt rijp voor nieuwe visies, die met een andere blik naar de wereld om ons heen kijken."

Terwijl Rutte nog nadenkt over een hernieuwd lijsttrekkerschap, hebben andere partijen hem al afgeserveerd.

Asscher en Heerma smachten naar een premier met visie. Volgens Heerma is Rutte niet de man die de uitdagingen van de toekomst aan kan. Dat visieloze, daar red je het niet mee, denkt Heerma. Ook Asscher is er klaar mee. Hij hekelt de opmerking van Rutte, die ooit zei 'dat visie als een olifant het uitzicht ontneemt'. Het liberalisme, zo betoogde Asscher, is niet de stroming die ons land in de toekomst verder moet helpen.

De coronacrisis heeft mensen, zeker ook politici, aan het denken gezet. We zijn anders gaan kijken naar de arbeidsmarkt, waar flexwerkers de dupe van de crisis worden, en naar de globalisering die pandemieën eerder versterkt dan bestrijdt. De tijd lijkt rijp voor nieuwe visies, die met een andere blik naar de wereld om ons heen kijken.

"Het is niet aan partijen maar aan kiezers om te bepalen welke politieke richting aan de macht komt."

Ook de net gekozen lijsttrekker van D66, Sigrid Kaag, won de verkiezing met Wit-Russische cijfers (96 procent). Zij pleit voor een ander leiderschap waar visie de toon voert boven oneliners als 'pleur op'. Ze wil zelf het Torentje intrekken, net als Hugo de Jonge, Lodewijk Asscher, Geert Wilders, Jesse Klaver en Thierry Baudet. Het wordt nog dringen daar.

Het is van een opvallende gelijkgestemdheid dat nagenoeg alle partijen af willen van het liberalisme - zoals beleden door de VVD - als belangrijkste politieke stroming van de laatste tien jaar. Maar het is aan kiezers om te bepalen welke politieke richting na de verkiezingen aan de macht komt.

En die kiezers geven, ook na tien jaar, nog steeds de voorkeur aan de VVD. Althans op dit moment.