Jos Heymans

Jongeren hebben het gedaan, vindt Rutte

08 augustus 2020 06:00

Voorafgaand aan de persconferentie van premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge was ik aangeschoven bij het radioprogramma 'Dit is de dag'  om samen met een gedragswetenschapper, een antropologe en een crisisbeheersingsdeskundige te bespreken wat het kabinet zou moeten doen om het oplaaiende virus te bestrijden. Al gauw ging het over de jongeren die in sommige ogen verantwoordelijk zijn voor het groeiend aantal besmettingen. En die jongeren zijn lastig te bereiken.

Ook in de persconferentie werden jongeren indringend toegesproken. Op beschuldigende toon wees Rutte erop dat ook zij ziek kunnen worden, ernstig ziek zelfs, als ze zich niet houden aan de dringende oproep om afstand te bewaren, de handen kapot te wassen en zich te laten testen als ze zich niet lekker voelen. Het werd nog net niet met zoveel woorden gezegd, maar de suggestie was duidelijk: de jongeren zijn schuldig aan de heropleving van het coronavirus.

"Juist de 65-plussers hebben – ze zeggen het letterlijk – lak aan al die onzin. Maar geen kwaad woord over die ouderen. Rutte kreeg het niet uit zijn strot."

Want het zijn de jongeren die lak hebben aan de maatregelen, die huisfeestjes organiseren, die kortom een gevaar zijn voor alle andere bevolkingsgroepen. Want zij knuffelen hun ouders en grootouders, en bezoeken kwetsbaren in de samenleving. Ze luisteren niet naar de overheid, niet naar de deskundigen van het RIVM, niet naar ic-artsen; want ze kijken geen televisie. Ze zien geen persconferenties, geen journaals of talkshows, terwijl het over hen gaat. De jongeren zijn als groep de nieuwe brandhaard. En daarom worden ontgroeningsfeestjes verboden, moeten introductiedagen voor nieuwe studenten het doen zonder alcohol en sluiten de bijeenkomsten ’s avonds om tien uur.

Maar als ik kijk naar de beelden, krijg ik een andere indruk. Dan zie ik volwassenen in een kroeg bovenop elkaar staan. Dan zie ik rond de Wallen een massa van vooral buitenlandse toeristen van boven de 30. Idem dito in de Koopgoot en op de Lijnbaan. Op het Malieveld demonstreert Viruswaanzin of Viruswaarheid, voor het merendeel mensen van middelbare leeftijd. In de supermarkt zijn het niet de jongeren die in je nek staan te hijgen, maar juist de 65-plussers, die – ze zeggen het letterlijk – lak hebben aan al die onzin. Maar geen kwaad woord over die ouderen. Rutte kreeg het niet uit zijn strot.

"Jongeren hebben het sowieso al moeilijker dan de generatie vóór hen. Ze zijn het grootste slachtoffer van het woningtekort; huren zijn voor hen onbetaalbaar en een hypotheek krijgen ze niet."

Jongeren worden misschien wel meer dan anderen getroffen door de gevolgen van het coronavirus. Ze werken veel in de horeca (risico!), worden als eersten ontslagen of hebben als zzp’er, en dat zijn de meesten, door de economische terugval nauwelijks werk. Ooit zal hen ook worden ingewreven dat hun diploma weinig voorstelt, omdat het centraal schriftelijk eindexamen niet doorging. Jongeren hebben het sowieso al moeilijker dan de generatie vóór hen. Ze zijn het grootste slachtoffer van het woningtekort; huren zijn voor hen onbetaalbaar en een hypotheek krijgen ze niet.

Natuurlijk zijn het geen heiligen, die jongeren. Ze zullen zeker coronaregels overtreden, zoals bijna alle andere bevolkingsgroepen dat ook doen. Van de drie miljoen 15- tot 30-jarigen, nog geen 20 procent van de bevolking, zal een klein deel inderdaad lak hebben aan alles en zijn eigen gang gaan. Maar het overgrote deel kent zijn verantwoordelijkheid en gedraagt zich er ook naar.

Het geeft dan geen pas zo expliciet naar jongeren te wijzen. Het zou het kabinet sieren als het ook de hand in eigen boezem steekt. Veel maatregelen zijn onduidelijk of tegenstrijdig en leiden tot verwarring, boosheid en niet-naleving. Aan de communicatie ontbreekt nogal wat. Met kreten als 'alleen samen krijgen we corona onder controle' red je het niet.