Jos Heymans

Linkse mondkapjes

01 augustus 2020 06:00

Gezien de vaak grote drukte, eigen aan grote steden, valt wel wat te zeggen voor een verplichting om in bepaalde gebieden mondkapjes te dragen. Amsterdam doet het, Rotterdam doet het. Maar daar blijft het voorlopig bij. Andere grote steden of toeristische gebieden weigeren tot dusver een mondkapjesplicht.

De burgemeesters van Amsterdam en Rotterdam, Femke Halsema (GroenLinks) en Ahmed Aboutaleb (PvdA), komen voort uit linkse partijen. Andere grote steden, waar geen mondkapjesplicht geldt, worden geleid door burgemeesters van een andere politieke kleur. In Den Haag is VVD’er Jan van Zanen de baas, in Eindhoven zijn partijgenoot John Jorritsma. De voorzitter van het veiligheidsberaad, de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls, is afkomstig van het CDA. Is de mondkapjesplicht daarmee een politiek gekleurd onderwerp? Je zou het bijna denken.

'In België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Engeland, Oostenrijk, Portugal, en noem maar op, is de mondkapjesplicht een door de bevolking alom aanvaarde maatregel. Hier steggelt de politiek.'

Je zult het Halsema en Aboutaleb niet horen zeggen; zij wijzen op het gevaar voor de volksgezondheid nu steeds meer mensen de afstand van anderhalve meter niet meer bewaren. Ook al staat niet vast dat een mondkapje bescherming biedt, de plicht er een te dragen kan mensen met de neus op de feiten drukken: het coronavirus is nog lang niet verdwenen. Aboutaleb wil van zichzelf weten dat hij er alles aan heeft gedaan, geen maatregel onbenut heeft gelaten, om het virus de kop in te drukken. Boetes om mensen te dwingen, sluit hij niet uit. Het gaat hem, en Halsema, om de veiligheid van de inwoners.

Het kabinet, met VVD en CDA voorop, zit heel anders in de wedstrijd. Het houdt zich vast aan de adviezen van het RIVM, waarvan Jaap van Dissel keer op keer benadrukt dat er geen wetenschappelijke bewijzen zijn dat een mondkapje bescherming biedt, dat er eigenlijk alleen maar sprake is van schijnveiligheid. Het kabinet volgt het RIVM blind; er komt geen mondkapjesplicht. Alleen in het openbaar vervoer, omdat daar geen anderhalve meter afstand in acht kan worden genomen. Alsof dat wel mogelijk is op de Wallen of in de Koopgoot.

In landen om ons heen bestaat de discussie niet. In België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Engeland, Oostenrijk, Portugal, en noem maar op, is de mondkapjesplicht een door de bevolking alom aanvaarde maatregel. Hier steggelt de politiek. VVD en CDA willen er niets van weten – een belemmering van de persoonlijke levenssfeer, zegt VVD-Kamerlid Hayke Veldman. PvdA, GroenLinks en SP geloven wel in het mondkapje als extra bescherming tegen het virus. Op verzoek van de Kamer heeft het Outbreak Management Team drie keer onderzoek gedaan naar de werking en komt elke keer tot de conclusie dat een mondkapjesplicht geen zin heeft.

'Onbegrip en verdeeldheid; dat is wel het laatste wat de politiek zou moeten willen in de strijd tegen het virus.'

Linkse burgemeesters in drukke en toeristische gemeenten nemen nu het heft in eigen handen en verplichten burgers, tegen de zin van het kabinet, een mondkapje te dragen. Het gebeurt niet in andere bezienswaardige gemeenten, waar een VVD- of CDA-burgemeester resideert. Het gebeurt niet in Delft (CDA), niet in Noordwijk (VVD), niet in Zandvoort (CDA), niet in Giethoorn (VVD). In die laatste plaats laait het virus weer op, maar beperkt burgemeester Bats zich tot de oproep afstand te houden en drukte te vermijden.

Politieke verdeeldheid over een mondkapjesplicht leidt tot verwarring, zoals ook andere coronamaatregelen op onbegrip stuiten. Waarom wel afstand in theaters en op terrassen en niet in vliegtuigen? Waarom wel heropening van sportscholen, maar niet van sportkantines?

Onbegrip en verdeeldheid; dat is wel het laatste wat de politiek zou moeten willen in de strijd tegen het virus.