Olaf Koens

Brigitte Bardot

06 juli 2020 09:37

Ik was voor het eerst weer uit eten geweest. Aan een tafel buiten op een terras aan een kleine straat in de oude Griekse wijk van Istanbul mocht ik mijn mondkapje afzetten. Een ober had mijn temperatuur al gemeten, op tafel stond een fles desinfectiemiddel. Het lijkt allemaal op een nare film, maar er was wel raki en gegrilde vis en er kwam zelfs nog een klein orkestje spelen.

Iets voorbij middernacht wandelde ik aangeschoten naar huis. Ik floot het deuntje van het enige Turkse lied waarvan je tekst meteen begrijpt: Her Akşam Votka Rakı ve Şarap, iedere avond wodka, raki en wijn! Op een aanstekelijk Grieks deuntje hoor je zanger Dario Moreno puffen, zuchten en zingen over de drank waar in zijn tijd bepaald geen gebrek aan was en er in Turkije ook nog geen krankzinnig hoge belasting op zat.

Zijn hart heeft het daar in de vertrekhal begeven. Hij is maar 47 jaar geworden.

Op de oude luchthaven van Istanbul, Atatürk International Airport, moest ik vaak aan de Turks-joodse Moreno denken. Op een koude winterdag in 1968 is hij daar aan een hartaanval overleden. Misschien had hij te veel gedronken, in ieder geval wond hij zich vreselijk op. De vlucht naar Parijs had hij gemist. Zijn hart heeft het daar in de vertrekhal begeven. Hij is maar 47 jaar geworden. Tot overmaat van ramp is hij niet begraven in de heuvels van Izmir, zoals hij had bezworen, maar op een stoffige begraafplaats ten zuiden van Tel-Aviv.

Het korte leven van Moreno is wonderlijk. Hij groeide op als wees in Izmir, werkte zich op tot klerk in een advocatenkantoor en leerde Frans in een bibliotheek in de stad. Hij leerde zichzelf gitaar spelen en zong bij bar mitzvas. Hij kwam in Parijs terecht, kreeg rolletjes in films, zong vol overgave en werkte uiteindelijk met de beste Franse chansonniers. Met zijn ode aan Brigitte Bardot (Die heeft ze niet zo, maar zo) scoorde hij een wereldhit. Van wees tot wereldster.

"Wat dacht u dan, meneer", zei de verkoper kalm. "Dat we die Turkse editie zo maar voor een paar tientjes weg zouden geven?"

De volgende ochtend bracht ik de kinderen naar school. Ik liep langs een platenzaak onder de Galatatoren, en wat lag daar in de vitrine? Natuurlijk! Het beroemde Turkse album van Moreno. De plaat begint niet alleen met Her Akşam Votka Rakı ve Şarap, er staat ook nog eens een fantastische versie van Havanagilah op, bewerkt door niemand minder dan Charles Aznavour. Die LP, mét roze letters en de zoenende zanger op de omslag, is honderden euro's waard. Na stevig onderhanden kreeg ik hem voor een paar honderd lira, omgerekend maar enkele tientallen euro's, mee.

Het was te vroeg voor wodka, raki of wijn. Ik liet thuis de versterker opwarmen, stofte de platenspeler af en liet het vinyl draaien. De teleurstelling was groot. Dit was niet het bijzondere Turkse album, maar een goedkope Franse herdruk. Zonder de ode aan de drank, zonder Havanagilah. Boos liep ik terug naar de platenzaak en smeet ik de LP op de toonbank. Hij had me de verkeerde verkocht, willens en wetens.

"Denk aan uw hart", zei hij. "Dat had Moreno ook moeten doen."

"Wat dacht u dan, meneer", zei de verkoper kalm. "Dat we die Turkse editie zo maar voor een paar honderd lira weg zouden geven?" Ik stond me vreselijk op te winden. De verkoper maande tot kalmte. "Denk aan uw hart", zei hij. "Dat had Moreno ook moeten doen." Hij had gelijk. Met de LP onder mijn arm liep ik de winkel uit. Onderweg kocht ik een fles raki, thuis zette ik de plaat op, schonk ik een klein glaasje in. Op uw en mijn gezondheid.

Olaf Koens (1985) is correspondent voor RTL Nieuws in het Midden-Oosten, met als standplaats Istanbul. Na zijn studie filosofie ging hij in 2007 als correspondent aan de slag in Moskou. In 2015 werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar. Hij schreef de boeken 'Koorddansen in de Kaukasus', 'Oorlog en kermis' en 'Paarden vliegen businessclass'.