Welkom bij RTL Nieuws! Hier vind je voortaan al jouw RTL Z nieuws, actuele beurskoersen, nieuwsuitzendingen en meer.

Heb je nog vragen? Check onze FAQ.

×
Jos Heymans

Non-onderzoek naar verkiezingsuitstel

23 mei 2020 06:07

Vervroegde verkiezingen, dat kennen we maar al te goed. Van de laatste zes verkiezingen waren er vier vervroegd, in 2003, 2006, 2010 en 2012; alleen het kabinet Rutte-2 zat de rit volledig uit. Maar verlate verkiezingen, dat hebben we afgezien van de oorlogstijd nog niet meegemaakt. Misschien dat de verkiezingen van maart volgend jaar vanwege de coronacrisis moeten worden uitgesteld. D66-minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken hint erop gaat dat onderzoeken.

Een maandje geleden, Ollongren was net weer aan het werk, weigerde de minister om de herindelingsverkiezingen in Delfzijl, Appingedam en Loppersum uit te stellen. Dat was niet nodig, zei Ollongren toen, op vragen van Henk Krol; politieke partijen waren ondanks de lockdown gewoon in staat zich op verkiezingen voor te bereiden. En hoewel de coronamaatregelen sindsdien niet zijn aangescherpt - integendeel, ze zijn verzacht - gaat de minister nu toch onderzoeken of de verkiezingen voor herindelingsgemeenten en Tweede Kamer wellicht op een later moment moeten worden gehouden. Het kan verkeren.

"Het is lastiger om op afstand op een terras te zitten dan je stem uit te brengen."

Het gaat er vooral om of de stembureaus zo kunnen worden ingericht, dat kiezers de anderhalve meter afstand in acht kunnen nemen. Iedereen die weleens in een stembureau is geweest, kan die vraag zonder nader onderzoek beantwoorden: ja, dat kan. Het is lastiger om op afstand op een terras te zitten dan je stem uit te brengen.

De meeste stembureaus zijn gevestigd in aula's en gymzalen van scholen, in stadhuizen, wijk- en dienstencentra en verzorgingsinstellingen. Daar is ruimte zat om op anderhalve meter van je voorganger te blijven. Bovendien mag je het stembiljet pas invullen zodra het stemhokje vrij is. Dus ook hier geen ophopingsprobleem. En in het onvoorstelbare geval van een massale opkomst kun je mensen, net als bij de ingang van het Vondelpark, buiten laten wachten. Natuurlijk wel op gepaste afstand.

Voor veel partijen zou uitstel van de Tweede Kamerverkiezingen overigens niet ongelegen komen. Henk Krol en Merel van Kooten krijgen wat meer tijd om hun nieuwe partij op te tuigen, 50PLUS om wonden te likken en de geleden schade onder een nieuw bestuur te herstellen. Ook DENK zal blij zijn met extra tijd om interne ruzies te beslechten en een scheuring te voorkomen. Maar ook partijen zonder knetterende ruzies kunnen baat hebben bij uitstel. D66 bijvoorbeeld om de dramatische peilingen (van 19 naar 9) weer de goede kant op te buigen, het CDA om na te denken hoe een bloedbad bij een lijsttrekkersverkiezing kan worden voorkomen, GroenLinks om de succesformule van 2017 nieuw leven in te blazen.

"Als we geen gezamenlijke vijand meer hebben, vervaagt de drang om ons te scharen rond een sterke leider."

VVD en Forum voor Democratie zullen geen behoefte hebben aan uitstel. De grootste regeringspartij vaart wel bij het optreden van Mark Rutte in coronatijd. De partij vliegt in de kiezersgunst omhoog naar 40 tot 46 zetels en wordt groter dan ooit. En Forum, nu nog een schamel aantal van twee zetels, stijgt naar 10 tot 14. Met het verdwijnen van het virus zouden die mooie cijfers ook weleens kunnen verdampen. Als we geen gezamenlijke vijand meer hebben, vervaagt de drang om ons te scharen rond een sterke leider.

De kans dat de verkiezingen moeten worden uitgesteld, is trouwens niet erg groot. Dat erkent zelfs Ollongren, ook al merkt ze in een brief aan de Kamer op dat verkiezingsuitstel wegens corona wel heeft plaatsgevonden in Groot-Brittannië, Frankrijk en Spanje en dat andere landen overwegen om per bief te stemmen. Om de verwarring te vergroten, zegt ze in diezelfde brief dat er op dit moment geen enkele aanleiding is om te veronderstellen dat het organiseren van verkiezingen niet mogelijk is en dat het nu ook niet aan de orde is.

Als er geen aanleiding is, als de kwestie niet aan de orde is, schrijf dan ook geen brief.

En houd dan ook geen onderzoek. Dat wekt alleen maar valse verwachtingen.