Jos Heymans

Hoog spel van Henk Krol

09 mei 2020 06:13

Nog maar een paar weken geleden was Henk Krol ronduit lovend over zijn collega's in de Tweede Kamerfractie van 50PLUS. Althans voor de camera. Daar sprak hij over kundige mensen die samen met hem keihard werkten om het verkiezingsprogramma van 50PLUS te realiseren. Veertien dagen later zette hij zijn voormalige collega's weg met de opmerking dat in 50PLUS de leden de dienst uitmaken, niet de Kamerleden. En dat hij het gelek en de ego's in de partij meer dan zat was.

Krol stapte op nadat hij eerder en achter de rug van 50PLUS om een nieuwe partij had laten registreren, een partijbestuur had opgezet, een partijlogo had laten ontwerpen en een politieke flirt was aangegaan met Femke van Kooten. In de tussentijd had hij ook overlegd over de nieuwe partijnaam, die verdacht veel leek op de Partij van de Toekomst van Johan Vlemmix. Een hoop organisatorische rompslomp die zich in het diepste geheim voltrok en weken moet hebben gekost. In de tussentijd loog Krol dat hij, wandelend over de hei, aan het nadenken was over zijn toekomst bij 50PLUS.

"Nieuwe partijen maken doorgaans geen schijn van kans een plek in het parlement te veroveren."

De voormalig populaire leider van de ouderenpartij rekent erop dat zijn nieuwe beweging een succes wordt. Hij pronkt met de 233.000 voorkeurstemmen die hij bij de laatste verkiezingen haalde en is samen met Van Kooten begonnen leden van 50PLUS en de Partij voor de Dieren over te halen om voor zijn nieuwe partij te kiezen.

Krol speelt hoog spel. Nieuwe partijen maken doorgaans geen schijn van kans een plek in het parlement te veroveren. Oud-50PLUS-leider Norbert Klein haalde met zijn Vrijzinnige Partij nul zetels, Jan Roos onderging hetzelfde lot met VNL (Voor Nederland), Peter R. de Vries haakte met zijn PRDV al voor de verkiezingen af. Het nog jonge DENK lijkt nu al uit elkaar te spatten; bij Forum voor Democratie heeft de scheuring al een jaar geleden plaatsgevonden. Tot nu toe is alleen de PVV van Geert Wilders erin geslaagd een vaste plek in het politiek landschap te realiseren.

Krol mag trots zijn op zijn bijna kwart miljoen voorkeurstemmen; het zegt helemaal niks. Mensen stemmen gewoonlijk op de nummer 1 van de lijst. Dus is het normaal dat lijsttrekkers veruit de meeste stemmen binnenhalen. Een uitzondering hierop is Rita Verdonk, die in 2005 meer stemmen kreeg dan Mark Rutte. Maar de 620.000 voorkeurstemmen verdwenen als sneeuw voor de zon toen Verdonk met Trots op Nederland een kansloze poging waagde in de Kamer te komen. Bovendien is het de vraag of voorkeurstemmen te danken zijn aan de lijsttrekker of aan de populariteit van de partij. Bij Fortuyn was dat onmiskenbaar de lijsttrekker, bij Krol moet dat nog maar blijken.

"De achterblijvers voelen zich door Krol in de steek gelaten. Als een dief in de nacht is hij er vandoor gegaan."

Het is ook een veeg teken dat er tot dusver geen sprake is van een leegloop bij 50PLUS. Henk Otten wist bij zijn vertrek uit Forum enkele leden uit de Eerste Kamer en uit Provinciale Staten mee te nemen. Henk Krol heeft tot nu toe alleen Statenlid Fred Kerkhof en Haags gemeenteraadslid Frans Hoijnck van Papendrecht aan zijn kant gekregen. Bijna alle 34 raadsleden en 16 Statenleden en alle 32 Waterschapsleden blijven 50PLUS trouw. Ook niemand van de provinciale voorzitters volgt Krol; zo populair is hij kennelijk toch niet.

Bij het personeel van 50PLUS is het beeld niet anders. In de Tweede Kamer blijven 12 van de 14 medewerkers actief voor 50PLUS. Alleen de persvoorlichter (nu bestuurslid van de Partij voor de Toekomst) en een beleidsmedewerkster stappen over naar Krols nieuwe partij. De achterblijvers peinzen er niet over. Zij voelen zich door Krol in de steek gelaten. "We wilden dat hij bleef en Dales wegging; het omgekeerde gebeurde", zegt een van de medewerkers. Ook zit het hen dwars dat Krol geen afscheid van hen heeft genomen. Als een dief in de nacht is hij er vandoor gegaan. "Hij heeft een nieuw vehikel gevonden voor zijn ego", constateren ze cynisch.

Henk Krol begint een nieuw onzeker avontuur, waarbij successen uit het verleden geen garanties zijn voor de toekomst. En de samenwerking met Femke van Kooten maakt het er niet beter op. Als je in nog geen jaar tijd twee keer van partij wisselt – van de Partij voor de Dieren naar 50PLUS en vervolgens naar de Partij voor de Toekomst – ben je geen uitblinker in partijloyaliteit. Dan ben je politiek volstrekt onbetrouwbaar.