Yesim Candan

Ramadan in tijden van corona

24 april 2020 06:01

Vandaag is de ramadan weer van start gegaan. De dankbaarheid die je voelt als je overdag op bepaalde momenten wat water mag drinken uit de kraan, zet je weer even met beide benen op de grond.

Voor mij was het vasten altijd bedoeld als reiniging van de ziel. Of dat religieus genoeg is of niet, dat maak ik zelf wel uit. Iftar, de maaltijd die je nuttigt na zonsondergang, is een echte get-together met vrienden en familie, ook voor mensen die niet vasten. Zo zijn er mensen die wel gewoon eten en drinken tijdens de ramadan, maar geen alcohol drinken – een soort Dry January, zeg maar.

"Zelfs mensen met gezondheidsklachten stuurden me het bericht dat ze dit jaar gaan vasten."

Dit jaar valt de ramadan tijdens een pandemie. In een tijd waarin het versterken van je immuunsysteem baat heeft bij het tegengaan van het coronavirus, rijst de vraag of vasten nu wel voor iedereen zo verstandig is. Ik vroeg ernaar op social media en van niemand kreeg ik te horen dat zij dit jaar de ramadan overslaan. Sterker nog: zelfs mensen met gezondheidsklachten stuurden me het bericht dat ze gaan vasten.

Is dit medisch gezien wel verantwoord? Ik heb er nog niemand over gehoord. Wat ik wel voorbij heb zien komen, is de videoboodschap van minister Grapperhaus over het belang van 'social distancing' tijdens de ramadan. Zijn boodschap eindigt hij met de woorden 'Ramadan Mubarak' ('gezegende ramadan'), wat ik heel sympathiek vind.

Die boodschap is vooral gebaseerd op de angst dat mensen met een biculturele islamitische achtergrond na zonsondergang gaan bijeenkomen, zoals we dit eerder hebben gezien op de Haagse Markt. In een uitzending van het actualiteitenprogramma Nieuwsuur was ook te zien dat Turkse Nederlanders hun corona-berichtgeving hoofdzakelijk opdoen bij Turkse zenders.

"We lezen overal dat mensen door corona anders gaan kijken naar het leven. Iedereen ervaart nu wel een moment van zelfreflectie."

Het lijkt mij daarom verstandig de videoboodschap van Grapperhaus ook te verspreiden via de multiculturele mediakanalen in ons land – met ondertiteling of nagesynchroniseerd. En neem daarin dan zeker ook de boodschap mee dat, als je vanwege je gezondheid hoort bij een risicogroep, de ramadan een keertje overslaan wellicht een goed idee is.

We lezen overal dat mensen door corona anders gaan kijken naar het leven. Iedereen ervaart nu wel een moment van zelfreflectie. Iets dat nog meer tot uiting komt als je vast, vind ik. Daarom nodig ik iedereen die nog nooit heeft gevast om dit een dag samen met mij te doen. En dat we die dag dan feestelijk afsluiten met een online iftar-diner. Misschien dat Grapperhaus dan ook kan aanschuiven? Als ik nu een horecaondernemer was geweest, had ik er zeker op ingespeeld. Ook de ramadan is een goede marketingmagneet – de ramadan-anderhalvemetereconomie.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.