Yesim Candan

Verplicht sterven in Nederland

17 april 2020 06:01

De laatste begrafenis die ik bijwoonde, was die van mijn oma in Turkije. Volgens islamitisch gebruik moet je binnen 24 uur begraven worden. Diezelfde avond nog zat ik in het vliegtuig naar Ankara. Ik was maar net op tijd in de moskee, waar juist het gebed voor tig overledenen van die dag werd gehouden. Na het gebed werd oma Sultan in een witte bus naar de begraafplaats van Ankara vervoerd, een dorp op zich, zo groot. Daar werd ze bijgezet in het graf van haar overleden zoon, mijn oom.

Ook mijn opa Candan vond in Turkije zijn laatste rustplaats. Ook al woonde hij vanaf 1968 in Nederland, hij wilde per se worden begraven in de grond waar hij was geboren en getogen: Serefli Kochisar - Tuz Golu. Dit betekende dat hij, toen hij overleed, binnen 24 uur vanuit Nederland naar Turkije moest worden gevlogen om daar te worden begraven.

"Turkse en Marokkaanse Nederlanders moeten nu serieus nadenken over een islamitische begraafplaats in Nederland."

De islamitische organisatie Diyanet heeft dit destijds allemaal geregeld. Ook mijn moeder heeft bij Diyanet een verzekering hiervoor afgesloten: voor 67 euro per jaar wordt straks ook haar begrafenis van a tot z geregeld, ook in haar geboorteland Turkije. Zelf heb ik deze verzekering niet, maar ik denk er wel over om er ook eentje af te sluiten. Alleen: waar wil ik straks eigenlijk begraven worden? Heb ik wel iets te willen?

Veel moslims in Nederland willen in hun geboorteland begraven worden, waar ze het eeuwig grafrecht kennen. Maar in deze tijden van corona, met grenzen die potdicht zitten, worden zij geconfronteerd met de vraag of dit wel haalbare kaart is. We weten immers niet hoe de toekomst er in het post-coronatijdperk uit komt te zien.

Vooral Turkse en Marokkaanse Nederlanders, die normaliter in hun geboorteland begraven willen worden, zijn nu gedwongen serieus na te denken over een alternatief: een islamitische begraafplaats in Nederland. In Engeland en Frankrijk zijn die er al. Ook in Nederland, in Zuidlaren, wordt nu een islamitische begraafplaats gerealiseerd voor zo'n 1700 doden. Eeuwige rust heeft een prijs: zo'n graf kost 8000 euro. 

"Als alle Nederlandse moslims straks eeuwig grafrecht willen in ons land, heb je behoorlijk wat voetbalvelden nodig."

Probleem opgelost, zou je denken. Maar dit is maar voor even. Volgens een Frans artikel heb je voor duizend doden twee voetbalvelden nodig. De graven in deze 'voetbalvelden' worden in de toekomst nooit geruimd om plaats te maken voor nieuwe. Er komen dus alleen maar voetbalvelden bij, tot in de eeuwigheid.

Er leven tussen de 850 duizend en 1 miljoen moslims in Nederland. Als al die mensen straks eeuwig grafrecht willen in ons land, heb je behoorlijk wat 'voetbalvelden' nodig. Ruimte die we in dit kleine, dichtbevolkte land hard nodig hebben, voor woningen bijvoorbeeld.

Wordt het niet eens tijd om de definitie van eeuwig grafrecht te herzien? Dat eeuwig wat minder eeuwig wordt? En met hoe 'eeuwig' kunnen moslims dan eventueel vrede hebben? Misschien dat DENK zijn aandacht en energie op dit vraagstuk kan richten, in plaats van op dat interne machtspelletje binnen de partij. 

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.