Jaap van Deurzen

De nieuwe soberheid

29 maart 2020 09:20

Pats! Boem! Ik kan dat vervloekte c-woord niet meer horen en alle heisa en treurnis dat het meebracht. Neem nou die gedwongen huisdetentie. Vrouwlief Blond en ik cirkelen om elkaar heen als getergde gevangenen in een luxe kooi. Dit huisarrest verstoort ons routineuze, dagelijkse dansje. Ik vraag me echt af hoe ze dat driehoog achter flikken met drie jengelende kleuters. Blond is ook als de dood.

"Zet mij maar in een glazen hok met een luik waar je mijn eten doorheen kan schuiven, en wijn", verzucht ze en ze bluft niet. A propos drank. Rond de klok van vier beginnen we uit louter verveling al met tuitlippen te smakken. "Mmmmm, wijntje?" bedelt Blond en staart uit het raam alsof het haar laatste is. Nog voor de schemering invalt, glijden we half verdoofd en nog net niet lallend door het windstille pand. 

"Ik merk dat ik de crisis flink heb onderschat. Toch snakt een mens af en toe naar frisse lucht."

We maken een wandeling in vijandelijk gebied. Langs een Weesper wei trekt Blond me half de sloot in om een fietser zijn anderhalve meter corona-ruimte te bieden. Ik dobber bijna tussen de eenden en voel water mijn schoenen insijpelen. "Hij was aan het hoesten, ik hoorde het hier!" verontschuldigt ze zich panisch. Het liefst zou ze nu zwemmend verder willen.

Buiten wandelen is in haar ogen een potje Russisch roulette, maar ze is meegegaan om mij te beschermen. Ik schijn het, in haar ogen, niet zo nauw te nemen met afstand houden en spreek zoals gewoonlijk iedere sterveling aan. Maar in haar bijzijn slalom ik zwijgzaam om tegenliggers heen. 

Ze heeft gelijk, de cijfers liegen er niet om. Ik merk dat ik de crisis flink heb onderschat. Toch snakt een mens af en toe naar frisse lucht. Natuurlijk is niet alles kommer en kwel. Ik zeg: nieuwe ronde, nieuwe kansen.

"Hartje winter zaten ze met dikke wollen wanten, oorkleppen en warme dekens in hun schaars verlichte woonruimte."

Tientallen jaren geleden stopte ik met het eten van vlees. En voorwaar, nu overweegt ook mijn blonde carnivoor het consumeren van landdieren af te zweren. Vol afkeer kijkt ze naar een krantenfoto van een rijtje ontvelde civetkatten op een Chinese markt. Daar zou je voor de rest van je leven al geen vlees meer voor aanraken. Ook gestoofde vleermuis komt er bij ons thuis niet meer in.

Opeens denk ik aan Hanneke van Veen en Rob van Eeden. Ooit waren zij de oprichters van de Vrekkenkrant en verkondigers van het evangelie van het 'consuminderen'. Ook bij hen verdween als eerste het vlees van tafel. De televisie kreeg een zwieper en kleding werd tweedehands gekocht. 

De Vrekkenkrant was een gat in de markt en haalde een oplage van vijfduizend abonnees. Hartje winter zaten de twee roergangers met dikke wollen wanten, oorkleppen en warme dekens in hun schaars verlichte woonruimte.

"Bij de goeroes van de soberheid staat de kachel inmiddels een graadje hoger."

Van geldgebrek was in huize Van Eeden ineens geen sprake meer. De twee hielden bakken pecunia over en hadden nog steeds de grootste lol. Ze vormden een baken van hoop voor hordes mensen in de bijstand en andere geïnteresseerden. Het kon en kán nog steeds met minder. 

Nu er ongetwijfeld economisch zware tijden zullen aanbreken, is het misschien aan te raden de Vrekkenkrant weer eens uit de krantenbak te vissen. Het blad verscheen tussen 1992 en 1996 en werd daarna overgenomen door de uitgever van het tijdschrift Genoeg. 

Bij de oorspronkelijke goeroes van de soberheid, Hanneke en Rob, staat de kachel inmiddels een graadje hoger. Ze hebben weer een nieuwe kwelbuis aangeschaft, maar leven nog steeds redelijk sober. De twee visionaire knibbelaars leerden ons op humoristische wijze uit de moordende greep van het geld te komen. Hun ideeën doen in deze barre tijden nog steeds opgeld en bevatten wijze lessen. Zo zie je maar, er is altijd hoop in bange dagen.