Olaf Koens

Zoveel doden, onvoorstelbaar

16 maart 2020 07:25

Bergamo is een klein Italiaans stadje aan de voet van de Alpen. Het oude centrum ligt tegen de heuvel, de rest van de stad op het vlakke land richting Milaan. Jaren geleden won mijn vrouw een beurs om aan de universiteit van Bergamo te studeren. Ze betrok een steenkoude studio boven een apotheek en volgde hoorcolleges in een voormalig klooster.

"Ik bladerde traag door L’Eco di Bergamo, de lokale krant waar ik niets van begreep, behalve de rouwadvertenties."

Aan de twee semesters leek geen einde te komen. De tijd kruipt in Bergamo. Wanneer mijn vrouw studeerde, maakte ik wandelingen door de stad. Ik keek naar de winkels waar niemand kwam, ik liep binnen bij de kerken die leeg waren. Op de aanplakbiljetten keken de portretten van de overleden me glazig aan. Wanneer mijn vrouw in het klooster zat, dronk ik koffie op een terras. Ik bladerde traag door L’Eco di Bergamo, de lokale krant waar ik niets van begreep, behalve de rouwadvertenties. 

Mijn vrouw raakte bevriend met een makelaar, een van de weinige jongeren in de stad. Soms leek het wel alsof er alleen maar ouderen in Bergamo woonden. De jongeren waren vertrokken. Als niet naar Milaan, dan wel naar rijkere delen van Europa. Bij de apotheek stopte ieder uur een bus die in twaalf minuten bij het vliegveld was. Onderweg was er niet veel meer dan supermarkten, revalidatiecentra, lege kerken en apotheken. Ik was Bergamo vergeten als het de afgelopen dagen niet plots in het nieuws was.

"Er zijn geen chirurgen, urologen of orthopeden meer"

Artsen in Bergamo luiden nu de noodklok. "Deze oorlog laait op, dag en nacht wordt er gevochten", zegt Daniele Macchini tegen de Financial Times. De ziekenhuizen kunnen de stroom patiënten geveld door het virus niet aan, noodgevallen komen dag en nacht binnen. "Er zijn geen chirurgen, urologen of orthopeden meer, we zijn nu allemaal artsen die in een klein team deze tsunami het hoofd moeten bieden."

Mijn vrouw belde de makelaar. "Het is verschrikkelijk", zegt hij over de telefoon. "Er gaan heel veel mensen dood, het is bijna niet voor te stellen." Hij zegt het met een kalmte die verontrustend is. Omdat er in het mortuarium van de stad geen plek meer is worden de doden bij een gebracht in een kerk. Ze worden in stilte begraven.

"Het enige positieve is dat mensen elkaar nu echt helpen"

‘Iedereen is bang’, zegt de makelaar. In de flat waar zijn bejaarde ouders wonen zijn al twee mensen overleden. Terwijl in Istanbul de theehuizen vol zitten en Nederland het toiletpapier is uitverkocht begint het te dagen. Dit is een ramp van ongekende omvang. Is er een reden om aan te nemen dat het hier minder erg zal zijn? De makelaar weet het ook niet. "Het enige positieve is dat mensen elkaar nu echt helpen", zegt hij. "Jongeren doen boodschappen voor ouderen, er is een gevoel van saamhorigheid. We denken dat we het wel redden."

Ondertussen gaat L’Eco di Bergamo de wereld over. In de laatste editie van de krant, van afgelopen vrijdag, is er niet één, maar zijn er wel tien pagina’s aan rouwadvertenties. In een video is een man te zien die de editie van 9 februari vergelijkt met 13 maart. Hij telt de pagina’s met de rouwadvertenties. Vlugge berichten met namen, soms met foto’s. Het zijn er honderden, er lijkt geen einde aan te komen.

Ineens gaat de tijd in Bergamo onverbiddelijk snel.

Olaf Koens (1985) is correspondent voor RTL Nieuws in het Midden-Oosten, met als standplaats Istanbul. Na zijn studie filosofie ging hij in 2007 als correspondent aan de slag in Moskou. In 2015 werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar. Hij schreef de boeken 'Koorddansen in de Kaukasus', 'Oorlog en kermis' en 'Paarden vliegen businessclass'.