Yesim Candan

Vrijheid van meningsuiting? Je moeder!

07 februari 2020 05:56

De Marokkanen-tweet van Thierry Baudet heeft Nederland doen schudden op zijn grondvesten. Op zo'n manier dat iedere Nederlander van zich heeft laten horen. Je wist ook meteen in welk politiek kamp iemand zat. Je had de mensen die zeiden: we hébben toch ook een Marokkanenprobleem. En je had de mensen die meteen de racismekaart trokken. 

Er bestaat een dun lijntje als het gaat om vrijheid van meningsuiting. Bestaat die wel echt? In Nederland, dat zijn mond vol heeft van hoe het er in Turkije aan toegaat bijvoorbeeld, of in andere landen.

O wee als ik in mijn column schrijf dat Badr Hari een Marokkaan is. Dan krijg ik te horen: "Je moeder is verkracht door mij en jij bent hieruit geboren." Ik heb nog nooit zo veel bedreigingen naar mijn hoofd geslingerd gekregen als na dit stukje.

"Een Turk is een Turk en een Marokkaan een Marokkaan. Ben ik een racist? Hell no!"

En dat terwijl ik voor een eerder stuk over de 'Nederlandse tak van de Ku Klux Klan' ook al de wind van voren had gekregen. Toen verweten witte boze mensen mij dat ik voorstanders van Zwarte Piet gelijk trok met racisten. Ik moest verbrand worden, en mijn moeder ook. Beide kampen halen telkens maar weer mijn moeder erbij. Je moeder! 

Zelf word ik er gek van dat ik nooit het beestje bij de naam mag noemen. Een Turk is een Turk en een Marokkaan een Marokkaan. Ben ik een racist? Hell no. Ik? De Turk die in een zwarte wijk in Rotterdam is geboren en getogen? Als mensen klein, dik, dun of lang zijn, benoem je dat toch ook? Waarom dan niet spreken over een Marokkaan of Turk? Dan krijg je te horen: "Nee, wij zijn Nederlanders."

Je hebt toch een dubbel paspoort? Dan ben je dus geen 'gewone' Nederlander. Ik ben er trots op dat ik een Turkse Nederlander ben en twee nationaliteiten heb. De biculturele Nederlanders kunnen er op hun beurt ook wat van. Onderling maken ze grapjes over andere culturen én over elkaar, en een Nederlander is een 'blanda' of 'tata'. Maar als zij Turk of Marokkaan worden genoemd, breekt de pleuris uit. 

"Wat voor mij een mening is, kan voor iemand anders een belediging zijn."

Uiteraard gaat het om de context waarin je dingen zegt. Thierry Baudet heeft iets gezegd dat niet waar was. Hij verbond intimidatie aan een nationaliteit, namelijk de Marokkaanse.

Blootstelling aan stereotypen beïnvloedt de manier waarop we denken over andere culturen. Onbewust hebben wij allemaal vooroordelen. We zijn geneigd positieve vooroordelen te hebben over mensen die op ons lijken, en negatieve over mensen die anders zijn.

Vrijheid van meningsuiting bestaat niet. Wat voor mij een mening is, kan voor iemand anders een belediging zijn. Moeten we niet gewoon accepteren dat ieder mens onbewuste vooroordelen heeft? Of moeten we negatieve culturele associaties maar veranderen, zoals bakker Jurgen Verwoerd uit het Zuid-Hollandse Monster deed door zijn moorkop voortaan roomkop te noemen, om anderen niet te kwetsen? Je moeder!

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.