Yesim Candan

Ad Baars, laat van je horen

24 januari 2020 06:02

"Nee!" antwoordt Ömer als hem wordt gevraagd of hij de moord heeft gepleegd. "Je hebt hem wél vermoord", gilt Ad Baars terug. Baars is de teamleider van het politieonderzoek naar de Arnhemse villamoord, 2 september 1998, waarbij een 63-jarige vrouw in een Arnhemse villa werd vermoord.

Vol afschuw kijk ik naar de verhoren van de verdachten in deze zaak, zoals te zien in het drieluik De Villamoord, vorige week uitgezonden door de KRO-NCRV. Manipulatie, intimidatie en bedreiging zijn de sleutels tot het succes van dit verhoor. De enige buit die na de 'roofmoord' werd meegenomen, bestond uit een portemonnee en wat bankpasjes. Best raar toch? Dat je een villa overvalt en dit het enige is dat je meeneemt?

"Als een leeuw die een ree achterna zit, zo jaagt Ad Baars de mannen op. Hij móét en zál ze laten bekennen."

Dit doet mij denken aan When They See Us, de serie op Netflix. Het waargebeurde verhaal van vijf tienerjongens – vier Afro-Amerikaans en één Latino – die in 1989 in New York werden beschuldigd van verkrachting en moord op een blanke vrouw in Central Park. De jongens werden verhoord op een walgelijke manier, zonder bijzijn van een advocaat. Uiteindelijk bekenden ze onder grote druk en werden ze veroordeeld. De reden dat ze waren opgepakt? Ze hadden een kleurtje, en de politie moest wel met daders op de proppen komen om het eigen straatje schoon te vegen.

'Gerechtelijke dwaling', wordt gezegd over de villamoord. Beter gezegd: een racistische dwaling. In De Villamoord zie je hoe de negen mannen van kleur – op één na van Turkse komaf – keihard worden aangepakt. Uitspraken die de rechercheurs goed uitkomen, worden de verdachten in de mond gelegd. Als een leeuw die een ree achterna zit, zo jaagt Ad Baars de mannen op. Hij móét en zál ze laten bekennen. 

"Het was natuurlijk wel zo makkelijk dat de Turkse mannen die zijn veroordeeld voor de villamoord, niet perfect Nederlands spraken."

Ad Baars heeft levens kapotgemaakt. Eén van de negen mannen heeft zelfs zelfmoord gepleegd. De Turkse mannen die onterecht vijf tot twaalf jaar hebben vastgezeten, verdienen gerechtigheid. Paul Acda, hun advocaat, heeft nog geen herzieningsverzoek ingediend, maar dit zal op korte termijn gebeuren. Hij is bezig met het checken van een aantal tips die na de documentaire zijn binnengekomen.

Hoe zit het eigenlijk met racisme binnen het politieapparaat? Kijkt de politie op voorhand niet al naar kleur? Ik ben ervan overtuigd dat racisme bij de politie zeker voorkomt, maar nooit zo wordt genoemd en benoemd. Hopelijk is er iemand bij de politie en justitie die de blinde racistische vlekken kan aanpakken.

Want het was natuurlijk wel zo makkelijk dat de Turkse mannen die zijn veroordeeld voor de villamoord, niet perfect Nederlands spraken, waardoor ze makkelijker te manipuleren waren. Het kwam Ad Baars in elk geval goed uit. Hij moet gewoon vervolgd worden, want de mannen willen gerechtigheid. En ik ook, terwijl de dader vrij rondloopt. Ad Baars, laat van je horen.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.