Jos Heymans

Blok gaat liever op staatsbezoek

12 oktober 2019 06:11

Tietallen Koerden zijn inmiddels om het leven gekomen in de niets ontziende militaire invasie van Turkije in het noorden van Syrië. Wereldleiders spreken hun afschuw uit. Overal klinkt de roep om sancties tegen de Turkse president Erdogan en zijn kornuiten. De veroordeling van de Turkse inval is in nagenoeg alle hoofdsteden eensluidend.

"Wat stelt dat stoere optreden van Blok voor?"

Ook Stef Blok, onze minister van Buitenlandse Zaken, treedt op de voorgrond, roept de Turkse ambassadeur in Den Haag op het matje en verwijt Erdogan chantage te plegen door te dreigen alle Syrische vluchtelingen, zo’n 3,5 miljoen, door te sturen naar Europa. Maar wat stelt dat stoere optreden van Blok voor, als hij tegelijkertijd laat weten dat zijn reis met het koninklijk paar naar India gewoon doorgaat?

Die extra EU-vergadering in Luxemburg over de Turkse inval, maandag en dinsdag, kan wel door een ambtenaar worden bezocht, moet Blok hebben gedacht. Zo'n staatsbezoek is een stuk belangrijker, ook al drijven we nauwelijks handel met India. Wij kopen bijna niks van ze, en omgekeerd nog minder. Een bezoekje aan een havenstad die ooit door Nederland is ingenomen, een rondvaart door overstromingsgebied, een banket; hoe toeristisch wil je het hebben? Maar Blok wil mee.

"Wat bezielt de man dat de Tweede Kamer eraan te pas moet komen om hem op andere gedachten te brengen?"

Onder zware druk van de Tweede Kamer gaat Blok nu toch maar eerst naar Luxemburg en schuift hij een paar dagen later aan in India. Maar wat bezielt de man dat de Tweede Kamer eraan te pas moet komen om hem op andere gedachten te brengen? Het is niet voor het eerst dat Blok – amper anderhalf jaar minister op dit departement – moet worden teruggefloten.

Hij kwam eerder op zijn schreden terug, ook al onder druk van het parlement, toen hij Suriname een failed state had genoemd en zich laatdunkend had uitgelaten over multiculturele samenlevingen. Ook kreeg hij geen complimenten, toen hij de ontmoeting van Maxima met de Saoedische kroonprins Bin Salman, verantwoordelijk voor de moord op een journalist, met hand en tand verdedigde. En hij dreigde CDA-Kamerlid Martijn van Helvert met maatregelen, omdat die teveel vragen aan de minister zou stellen.

"We zijn geen wereldmacht, zoals de VS, Rusland en China"

Wat is dat toch met die Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken, die zich zo graag op een verkeerde manier willen manifesteren? Voorganger Halbe Zijlstra fantaseerde een ontmoeting met Poetin om zich belangrijker te maken dan hij was. En eerder slaagde Uri Rosenthal er niet in een Iraans-Nederlandse vrouw te behoeden voor executie, omdat hij zich door de Iraanse autoriteiten op het verkeerde been had laten zetten.

Nederland is te klein om een echte rol van betekenis te spelen op het wereldtoneel. We zijn geen wereldmacht, zoals de VS, Rusland en China. In Europa maken Duitsland en Frankrijk de dienst uit, in de NAVO de VS. Een Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken heeft een bescheiden taak. Hij is er voor landgenoten in het buitenland en verkondigt de mening van de Nederlandse regering in internationale aangelegenheden, maar veel landen hebben daar weinig boodschap aan.

"We mogen hooguit meedoen om bommen te werpen op IS-doelen"

We worden als bondgenoot en NAVO-partner uiteraard geïnformeerd over militaire acties, maar we zijn niet betrokken bij de besluitvorming. We mogen hooguit meedoen om bommen te werpen op IS-doelen en manschappen beschikbaar te stellen voor VN-missies.

Het land draait als een tierelier, we hebben de meest concurrerende economie van Europa en zonder de KLM zou Air France allang failliet zijn. We zitten niet aan tafel bij de G7; we laten ons daar vertegenwoordigen door de Europese Unie. We worden niet standaard uitgenodigd voor de G20, ook al behoren we tot de twintig grootste economieën van de wereld. En topfuncties binnen de EU gaan doorgaans aan onze neus voorbij; géén Timmermans, géén Dijsselbloem. Wij bepalen niet of Turkije moet worden gestraft voor de inval in Syrië; we kunnen niet eigenhandig sancties opleggen, een wapenembargo lukt nog net.

Als je zo weinig te vertellen hebt, dan ga je misschien liever op staatsbezoek.