Olaf Koens

Weerzien met oude vrienden

05 augustus 2019 06:04

Voor het laatst zag ik haar twee jaar geleden toen het slecht met haar ging. Ze was bang. Ze voelde zich opgesloten, ze deed zichzelf pijn. Ze at nog wel, maar veel meer dan appels waren het niet.

Ik had met haar te doen, maar ik kon niets aan haar situatie veranderen. Ze zat vast. Dat leek Lula, want zo heet ze, zelf ook te realiseren. Allerlei mensen probeerden haar te helpen, maar het leek alsof ze zich neerlegde bij haar lot. Ik heb wel eens gedacht dat ze het niet zou overleven.

Lula is een bruine beer. Ik zag haar in een roestige kooi op een trailer bij een checkpoint tussen Mosul en Erbil in Irak. In 2017 is de strijd tegen Islamitische Staat in volle gang. Delen van Mosul zijn net bevrijdt. In de dierentuin waar Lula woonde zijn behalve een leeuw en deze beer alle andere dieren om het leven gekomen. Ze zijn uitgehongerd, hebben elkaar opgegeten of gestorven bij de eindeloze bombardemeten in de stad.

Er stond in Erbil een vliegtuig klaar om Lula in veiligheid te brengen, maar zonder papieren, zonder stempels of toezeggingen bleef ze hier staan.

Lulu werd samen met de leeuw uit de dierentuin van Mosul gered door een team van dierenartsen en verzorgers. Maar aan het checkpoint stonden ze vast. Er waren geen papieren voor de dierentuindieren. Er stond in Erbil een vliegtuig klaar om Lula in veiligheid te brengen, maar zonder papieren, zonder stempels of toezeggingen bleef ze hier staan.

Ik had met Lula te doen. Het was heet, de Iraakse zon stond vol op de trailer. De dieren werden door de verzorgers afgespoeld met water. Al vijf dagen stonden ze hier. Een dierenarts begon te twijfelen. Misschien was het beter Lula terug te brengen naar Mosul. Dat zou ze misschien niet overleven, maar alles beter dan sterven in een roestige kooi onder de volle zon.

Ik kijk naar haar gestrekte poten, naar haar ronde buik die langzaam op en neer beweegt.

Vorige week zag ik Lula terug in een enorm reservaat in Jordanië. De kooi waar ze nu in leeft is zo groot dat het een minuut of tien duurt voor je er omheen bent gelopen. Het is een omheining in een natuurgebied een uur buiten de hoofdstad Amman. Lula ligt in een hoek waar het eten naar binnen wordt gebracht. Ze ligt languit. Ze lijkt wel twee keer groter. Ik kijk naar haar gestrekte poten, naar haar ronde buik die langzaam op en neer beweegt. Het doet me goed.

Ik heb me de afgelopen jaren vaak afgevraagd hoe het zou gaan met de mensen die ik heb gezien in oorlogsgebieden. De dappere mensen die met je praten, die je vertellen hoe het gaat, wat ze doen, waar ze op hopen. Van een beer weet ik het nu zeker. Die maakt het beter dan ooit.

Olaf Koens (1985) is correspondent voor RTL Nieuws in het Midden-Oosten. Na zijn studie filosofie ging hij in 2007 als correspondent aan de slag in Moskou om verslag te doen over Rusland en de voormalige Sovjet-Unie. In 2014 is hij door Villamedia uitgeroepen tot Journalist van het Jaar. Koens heeft ook boeken geschreven: 'Koorddansen in de Kaukasus' en 'Oorlog en Kermis'.