Susanne Uilenbroek

Eigen groente eerst

24 juli 2019 05:48

Groene asperges uit Peru, aardappelen uit Israël en sugarsnaps uit Zimbabwe. Sommige verse groenten in de supermarkt komen van heel ver. Foodwatch deelde op Facebook een foto van een koelvak van Albert Heijn met onder andere broccoli uit Kenia en boontjes uit Marokko en noemde het 'het-duurzaamheid-kan-ons-niet-bommen-schap'.

Maar het is niet alleen Albert Heijn die groenten uit Afrika of Latijns-Amerika haalt. Ook supermarkt Plus en de biologische winkelketen Natuurwinkel verkopen groenten en fruit die verder hebben gereisd dan een gemiddeld gezin in de zomervakantie. 

Zo kwam ik gisteren bij de biologische winkel rode uien en aardappelen uit Egypte, peren uit Argentinië en gember uit China tegen. Op de zak met biologische aardappelen uit Egypte stond een plaatje van een gezellige Hollandse boerderij met paarden in de wei. Plus verkoopt deze dagen Fairtrade haricots verts uit Kenia, peultjes uit Zimbabwe en appels uit Nieuw-Zeeland. 

"Ik ruil die Keniaanse Fairtrade-haricots verts met alle liefde in voor verse sperziebonen van Hollandse bodem."

Voor mij voelt het niet goed: groenten en fruit die in gekoelde containers duizenden kilometers per boot of vliegtuig hebben afgelegd voordat ze op mijn bord belanden. Zeker niet in een tijd waarin we ons het hoofd breken hoe we in eigen land de stiktof- en CO2-uitstoot kunnen terugdringen in een poging nog iets aan de luchtvervuiling en het klimaat te doen.

In de zomer is het voor mij ook helemaal niet nodig om groenten uit Latijns-Amerika of Afrika te halen. Tomaten, sperziebonen, bloemkool en paprika's worden deze maand allemaal in Nederland geoogst en verkocht in alle supermarkten. Ik ruil die Keniaanse Fairtrade-haricots verts met alle liefde in voor verse sperziebonen van Hollandse bodem.

Maar als je niet alle etiketten leest, koop je de buitenlandse groenten zonder dat je er erg in hebt. Zo kocht ik aan het begin van het seizoen kersen. Hè lekker, er zijn weer kersen, dacht ik nog. Bij het uitpakken van de boodschappen zag ik pas dat ze uit Griekenland kwamen. Suf vond ik dat. Ik had best twee weken langer willen wachten op de eerste Hollandse kersen. Maar zolang wij gedachteloos onze winkelmandjes blijven vullen, zullen supermarkten het kilometervretende groente en fruit blijven inkopen. 

"Waarom zou je biologische aardappelen uit Egypte of Israël willen kopen als er ook biologische aardappelen uit Nederland te koop zijn?"

Van avocado's, bananen en mango's weet je dat ze niet uit Europa komen. Als je die koopt, neem je het bijbehorende transport voor lief. Maar waarom zou je biologische aardappelen uit Egypte of Israël willen kopen als er ook biologische aardappelen uit Nederland te koop zijn? Waarom worden die überhaupt naast elkaar verkocht?

In Duitsland was er dit voorjaar kritiek van Duitse biologische aardappelboeren op de verkoop van de Egyptische biologische aardappelen. De Egyptische aardappelen werden door een biologische winkelketen goedkoper aangeboden dan de Duitse, en de Duitse boeren konden daar niet mee concurreren. In de Natuurwinkel was daar gisteren geen sprake van: de Hollandse aardappelen lagen voor 2,60 euro per kilo naast de Egyptische en Israëlische, die 2,99 euro per kilo kosten.

"Als het om groenten en fruit gaat, mogen we best wel wat chauvinistischer zijn. Onze landbouwsector verbouwt de prachtigste producten."

Bij verse en onbewerkte groenten en fruit is het wettelijk verplicht te vermelden wat het land van herkomst is. Voor gewassen en gesneden groenten geldt dit niet. Dus bij een zakje schoongemaakte sperziebonen of geschrapte wortelen is het onmogelijk te zien waar ze vandaan komen en bewust te kiezen voor een product van ver weg of dichtbij

Ook als je online je boodschappen doet, kun je niet altijd zien waar de groente die je bestelt vandaan komt. Albert Heijn en Plus geven die informatie bijvoorbeeld niet in hun webwinkels. Jumbo doet het bij sommige producten.

Als het om groenten en fruit gaat, mogen we best wel wat chauvinistischer zijn. Onze landbouwsector verbouwt de prachtigste producten. 'Herkomst: Holland' is een aanbeveling die groter en duidelijker op de groenteafdeling te vinden zou moeten zijn. Maar tot die tijd kan ik niets anders doen dan de etiketten beter lezen en het groente en fruit uit verre oorden links laten liggen.