Jos Heymans

In het zomerreces ga je je eigen gang

20 juli 2019 06:00

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Het zomerreces van de Tweede Kamer is in veel opzichten te vergelijken met de zomervakanties van scholen. Eindelijk vrij, wekenlang. Geen huiswerk en geen werkbezoeken. Geen saaie lessen en geen oninteressante debatten. Geen leerkracht of fractievoorzitter op je lippen. Wat overheerst is een euforisch gevoel van vrijheid; je hoeft even met niets en niemand rekening mee te houden.

Sommige politici nemen dat iets te letterlijk. VVD’er Wybren van Haga lapt de wegenverkeerswet aan zijn laars en stapt met iets teveel drank op achter het stuur. Hij wordt gepakt met een alcoholpromillage van 0,6; volgens de algemene normen zijn dat drie alcoholische versnaperingen, volgen Van Haga twee. Maar in tellen is hij nooit goed geweest. Hij rekende jarenlang een veel te hoge huur voor zijn pandjes in Amsterdam en Haarlem.

Het was nu veel gemakkelijker geweest om van Van Haga af te komen.

Bij die eerste affaire mocht Van Haga Kamerlid blijven; bang dat de VVD was dat de meerderheid van de coalitie (76 zetels) verloren zou gaan als Van Haga opstapte en zijn zetel zou meenemen. Nu, met alcohol achter het stuur, ziet Van Haga ook geen reden om de Kamer te verlaten. Ook bij de VVD wordt niet op zijn vertrek aangedrongen; een boete van 5000 euro, opgelegd door de partij, en vijf dagen vrijwilligerswerk is volgens fractievoorzitter Klaas Dijkhoff voldoende straf voor iemand die even is vergeten dat hij een voorbeeldfunctie vervult. Kennelijk durft de partij het niet aan om een Kamerlid, dat in twee jaar tijd twee keer in opspraak komt, aan de kant te schuiven.

Het was nu veel gemakkelijker geweest om van Van Haga af te komen. De coalitie heeft toch al de steun nodig van PvdA en/of GroenLinks om wetsvoorstellen aangenomen te krijgen, nu de meerderheid in de Eerste Kamer verloren is gegaan. Van Haga kan de boel dus niet meer chanteren, als hij zou dreigen zijn Kamerzetel mee te nemen. "Dan ga je toch", zei Mark Rutte ooit over klagende bankier die in het buitenland meer kunnen verdienen. Tegen Van Haga, aan wie de VVD geen enkel plezier beleeft, heeft hij dat (nog) niet gezegd.

Van Kooten heeft haar Kamerzetel meegenomen, en daar houden ze niet van bij de Partij voor de Dieren

Wie wel is opgestapt, midden in het zomerreces, is Femke Merel van Kooten van de Partij voor de Dieren. Volgens haar houdt de partij zich niet aan haar eigen standpunten: dierenwelzijn, maar óók de zorg voor de allerzwaksten in de samenleving. Partijleider Marianne Thieme heeft volgens Van Kooten niet zoveel op met ‘mensendingetjes' en wil ze terug naar de corebusiness: dierenwelzijn, natuur en milieu.

Van Kooten heeft haar Kamerzetel meegenomen, en daar houden ze niet van bij de Partij voor de Dieren: het opstandige Kamerlid is geroyeerd en op de website van de PvdD bestaat ze domweg niet meer. Haar foto is verwijderd en haar verhaal over opkomen voor de minderbedeelden kan niet meer worden teruggevonden. Deze pagina bestaat niet meer, aldus de website.

Ook de achterban van de Partij voor de Dieren is woedend op Van Kooten. Op Facebook wordt ze beschuldigd van zetelroof, nadat ze uitgebreid heeft uitgelegd waarom zij tot deze stap is gekomen. Haar argumenten vinden geen gehoor. Het merendeel van de reacties gaat over het geringe aantal van 6131 voorkeurstemmen dat op haar is uitgebracht; dat zijn er 63.975 te weinig voor een Kamerzetel. Die heeft Van Kooten van de partij gekregen.

Thieme heeft, zoals het een dictatoriaal geregeerde partij betaamt, nooit verantwoording afgelegd.

Los van de vraag of Van Kooten gelijk heeft, weten we van Thieme dat zij een rancuneuze vrouw is die geen tegenspraak duldt. Fractiemedewerkers zijn bang voor haar; ze regeert met ijzeren vuist. Eerder probeerde ze haar steun en toeverlaat Esther Ouwehand te lozen door haar niet meer op de kieslijst te plaatsen. Dat pikte een aantal afdelingen niet. Ouwehand werd op het geheime partijcongres – journalisten werden niet toegelaten – gewoon weer op plek 2 gezet. Thieme heeft, zoals het een dictatoriaal geregeerde partij betaamt, nooit verantwoording afgelegd. Tot op de dag van vandaag praat zij niet over haar poging Ouwehand uit de fractie te zetten.

Dat er in een partij met 33 Kamerzetels weleens een kwibus kan zitten, is het risico dat een grote club als de VVD nu eenmaal loopt. Maar in een partij met tot vorige week slechts vijf zetels mag dat niet gebeuren. Dan heb je een verkeerd personeelsbeleid gevoerd. Thieme mag zich dat aanrekenen.