Jos Heymans

De lelijke kant van de politiek

22 juni 2019 06:49

Het pensioenakkoord is een felicitatie waard aan alle partijen. Ondanks uitgebreide speculaties dat de FNV-leden massaal tegen het akkoord zouden stemmen, was daar geen sprake van. Een zeer ruime meerderheid zei 'ja' en andere vakbonden deden dat ook. Het is natuurlijk geen vetpot, dat akkoord, maar in ieder geval beter dan de regeling die we hadden.

Maar daarmee zijn de positieve dingen van het kabinet van deze en eerdere weken wel gezegd. Voor het overige heeft het kabinet zich van zijn meest lelijke kant laten zien. Er zijn mensen die de toespraak van Mark Rutte op het VVD-festival positief noemen, omdat hij het opnam voor de hardwerkende Nederlanders die onder een cao vallen. Maar dat was meer een manier om de kiezer naar de VVD terug te halen; een doorzichtige poging om de schuld van het uitblijven van meer koopkracht, ondanks een florerende economie, bij de werkgevers te leggen.

De koopkracht stijgt niet met 1,5 procent, zoals het kabinet op Prinsjesdag had beloofd, maar met 1,2 procent

Het proefballonnetje klapte in het gezicht van de premie uit elkaar. Want de lonen, zo hadden de werkgevers berekend, stegen met gemiddeld 3 procent. Dat de burgers daar niks van merken, komt door pijnlijke belastingmaatregelen van het kabinet: het lage btw-tarief ging van 6 naar 9 procent, en energie is fors duurder geworden om de inkomstenderving van het kabinet vanwege minder gas te compenseren. Daardoor stijgt de koopkracht niet met 1,5 procent, zoals het kabinet op Prinsjesdag had beloofd, maar met 1,2 procent.

Vorige week lag de premier onder vuur door de beschuldiging dat hij de klimaatcijfers van het Planbureau voor de Leefomgeving had achtergehouden om te voorkomen dat de Kamer daarover bij de Algemene Beschouwingen wilde debatteren. Hoewel het vermeende verwijt van machtspolitiek van Rutte door hemzelf nadrukkelijk werd ontkend, was de ophef niet goed voor het imago van de premier.

Veel erger was de badinerende opmerking van minister Eric Wiebes die sprak van een 'bevinkje'

Eerder deze maand werd Groningen tot twee keer toe getroffen door best wel pittige aardbevingen. Volgens de Schaal van Richter lijkt dat mee te vallen, maar omdat de bevingen hier op veel geringere diepte dan elders plaatsvinden, is het effect groter. De verwachting van het kabinet dat dat zo’n beetje voorbij zou zijn nadat de gaskraan een heel stuk was dichtgedraaid, bleek niet te kloppen. Maar veel erger was de badinerende opmerking van minister Eric Wiebes die sprak van een ‘bevinkje’. Dan zit je als minister kennelijk zo in het nauw dat je rare dingen gaat zeggen.

Ook op andere terreinen was het niet de week van Rutte en zijn bewindslieden. Oud-minister Ivo Opstelten had zich bij het OM persoonlijk hard gemaakt en intensief gelobbyd voor een strafrechtelijke vervolging van Geert Wilders. Hoewel het Openbaar Ministerie dat tijdens de rechtszaak hartgrondig had ontkend, onthulde minister Grapperhaus deze week de werkelijke rol van Opstelten. Pijnlijk voor de oud-minister (die er 'geen herinnering' aan heeft, zoals het een politicus helaas betaamt te zeggen), pijnlijk voor het kabinet dat altijd heeft gesteld dat de vervolging van Wilders uitsluitend een zaak van het Openbaar Ministerie was en uitermate schadelijk voor het aanzien van de politiek.

Deze week liet het kabinet zich van zijn meest lelijke kant zien

De belastingdienst en haar verantwoordelijke staatssecretaris van financiën Menno Snel (D66) hebben ook een paar beroerde dagen achter de rug als gevolg van de onterechte stopzetting van de kinderopvangtoeslag van duizenden mensen. Het werd nog erger, toen RTL en Trouw eerst onthulden dat aan die stopzetting een discriminatoir luchtje zat omdat het hier uitsluitend ging om mensen met een niet-Nederlandse achtergrond, en later dat staatssecretaris Snel het onderzoek saboteerde door niet alle bewijsstukken vrij te geven.

Er zijn momenten dat het kabinet betere tijden kent, maar deze week liet het zich van zijn meest lelijke kant zien.