Jaap van Deurzen

Een boete op roddelen? Prima plan!

09 juni 2019 06:08

Ik heb een nieuwe held. Hij heeft een heerlijk ronkende naam: Ramon Guico III. Hij is burgemeester van de provinciestad Binalonan op de Filipijnen. Dat is een stadje met 54.000 inwoners, een slordige 170 kilometer ten noorden van de hoofdstad Manilla.

Ramon heeft zijn heldenstatus te danken aan het feit dat hij per decreet het roddelen heeft verboden. Driewerf hoezee! Ik heb een pokkenhekel aan achterklap. De Dikke dicteert: "Roddelen is opzettelijk slechte dingen van iemand vertellen."

Dat vind ik verwerpelijk. Het wordt er ook niet gezelliger op. "Wist jij dat Sandra het doet met Sander?" "Zo, daar is ze lekker mee, die sukkel staat tot aan zijn oogballen in de schulden! Wist je dat niet?" "O ja, joh? Die dikke sloerie heeft lippen als een zwemband, allemaal ingespoten. Lelijk als vloeken!"

"Overtreders kunnen een boete tegemoet zien van 500 pesos, omgerekend 8,50 euro."

Ramon Guico III voerde de boete in om de leefkwaliteit in zijn gemeenschap op te krikken. Zeker in dit warme jaargetijde hebben bewoners de gewoonte om onder een klapperboom vals te gaan zitten kleppen. Maar wee de waaghals die nu wordt gepakt als hij of zij valse geruchten verspreidt. Die kan een boete verwachten van 500 pesos (8,50 euro) en moet ook een middagje straatvegen. In het Westen zouden we voor dat bedrag nog wel even door kunnen roddelen voordat het financieel pijn gaat doet, maar op de armlastige Filipijnen ligt dat anders.

De lokale leidster Jovelyn Manaois zit er als een havik bovenop. Haar stadgenoot Jun Garcia ging als eerste voor de bijl. Hij werd op heterdaad betrapt toen hij geruchten verspreidde over een familie met grote schulden. Zijn verdediging was dat hij het nieuws van anderen had gehoord. Maar die vlieger ging niet op: niet de bron, maar de verspreider van de roddel is de klos. Dokken en vegen maar, jongen.

"Gesprekken gaan nu eenmaal ergens over, en je bent al snel uitgeluld over alles wat goed gaat."

De maatregel schijnt te helpen om de stroom achterklap in te dammen. Al vegend worden de daders natuurlijk zichtbaar en krijgen ze vragen als: waar ben jij nou mee bezig? "Niemand wil natuurlijk te boek staan als een roddelaar", zegt Jovelyn Manaois triomfantelijk tegen een verslaggever van de Wall Street Journal.

Ik vind het een fenomenaal initiatief. Ik zie onze roddelkoningen al klooien met emmers en bezems. "Nee Albert, je slaat een stukje over!" "Evert, ook die stoepjes boenen hè", brult het valse volk vrolijk. In de zuiverste juridische vorm is roddelen en liegen over anderen een misdrijf, zegt ons wetboek van strafrecht. Maar ja, bewijs het maar eens – en staat roddelen wel altijd gelijk aan kwaadspreken?

Gesprekken gaan nu eenmaal ergens over, en je bent al snel uitgeluld over alles wat goed gaat. Net als bij het nieuws ligt de focus snel op zaken die fout gaan. Roddelen kan zelfs ook goed zijn voor het gemoed, beweert sociaal psychologe Beatrijs Ritsema. Als je naar de oplagecijfers kijkt van de roddelbladen, heeft ze blijkbaar een punt. Achterklap is een duidelijke behoefte. Vooral beroemdheden moeten het in de bladen ontgelden. "Roddel is gericht op ontmaskering en daarin schuilt het intrigerende", schrijft Ritsema.

"Sommige avonden danst hij poedelnaakt met Ank B. op het balkon van zijn huis. Gelijktijdig schreeuwt hij luidkeels om zijn moeder."

Nou... eentje dan? Heeft u dat gerucht gehoord over Marc R.? Sommige avonden danst hij poedelnaakt met Ank B. op het balkon van zijn huis. Gelijktijdig schreeuwt hij luidkeels om zijn moeder. Ank draagt alleen een schermvest en een helm en kruipt rechtopstaand tussen zijn gespreide benen door. Elke keer tikt het topje van die helm tegen...

Nou ja, u begrijpt het wel. Ze kraaien van het lachen. Als ze klaar zijn, eten ze een broodje makreel en bakken ze wentelteefjes. Ik kan het niet bewijzen, maar het is uit een betrouwbare bron. Je hebt het niet van mij, hè?