Yesim Candan

Pim Fortuyn en de ramadan

10 mei 2019 06:00

Het is deze week zeventien jaar geleden dat Pim Fortuyn koelbloedig werd vermoord. Na een radio-interview in Hilversum werd hij neergeschoten door Volkert van der G. De man die kritisch was ten opzichte van de multiculturele samenleving, werd letterlijk en figuurlijk monddood gemaakt.

Fortuyn had zowel liefhebbers als haters. Eén van zijn statements over de multiculturele samenleving: "Ik haat de islam niet. Ik vind het een achterlijke cultuur. Ik heb veel gereisd in de wereld. En overal waar de islam de baas is, is het gewoon verschrikkelijk."

Deze week is ook de ramadan begonnen, de vastenmaand van alle moslims, de maand van bezinning en rust. Hoe zou Fortuyn gekeken hebben naar de iftar-diners die landelijk worden georganiseerd door overheden en instanties? Iftar is de maaltijd die je tijdens de ramadan nuttigt na een dag vasten.

"Zelfs Albert Heijn en de Hema doen mee aan 'ramadanmarketing' en bieden tegenwoordig ramadanproducten aan."

Ik denk dat Pim Fortuyn een iftar-uitnodiging zou hebben aangenomen en ter plekke zou hebben gezegd dat hij ramadan belachelijk vond. Wat ongetwijfeld mensen zou kwetsen. Maar bedenk wel hoe belangrijk het is om alles te kunnen zeggen, je angsten te benoemen, of we dit nou leuk vinden of niet.

De politici van nu die de denkbeelden van Fortuyn delen, zie ik zo snel niet aanwezig zijn op zo'n iftar-diner. Daarom vond ik hem destijds zo bijzonder. Bedreigd door hem voelde ik me totaal niet.

De ramadan is door de Nederlandse samenleving geaccepteerd en getolereerd. Zelfs Albert Heijn en de Hema doen mee aan 'ramadanmarketing' en bieden tegenwoordig ramadanproducten aan. Er wonen circa één miljoen moslims in Nederland, en onder andere door immigratie en bevolkingsgroei worden het er in de toekomst meer. Dus is het logisch dat bedrijven zich richten op deze groeiende doelgroep.

"Een multiculturele samenleving heeft alleen toekomst als je van beide kanten je gevoel kunt uiten."

Een multiculturele samenleving brengt aan de ene kant dynamiek en kleur met zich mee. Aan de andere kant schuurt het door het verschil in normen en waarden. Het allerbelangrijkst is dat we elkaar de ruimte geven en uitspreken wat we verwachten van elkaar. Een multiculturele samenleving heeft alleen toekomst als je van beide kanten je gevoel kunt uiten.

Ramadan gaat voor mij over bezinning en reiniging, en over liefde door samen eten te delen. En we moeten niet alleen eten delen, maar ook gevoelens en meningen. In Nederland gaf Fortuyn als één van de eersten zijn ongezouten mening over de multiculturele samenleving. Laten we hem hiervoor bedanken. Liever een ongezouten mening boven tafel dan een gezouten mening eronder. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.