Yesim Candan

De moslim en de dood

03 mei 2019 05:47

Op een gruwelijke manier werden vier jonge mannen vorige week uit het leven gerukt. Ze zaten in een auto en kwamen door een ongeluk om het leven. Het noodlot sloeg toe. Op slag waren ze dood en was de bruid in spe haar verloofde, haar broers en haar neef kwijt. Het viertal was onderweg van een hennafeest, een ceremonie die vóór de bruiloft wordt gehouden. De Turkse gemeenschap in Den Haag was in shock.

Wat mij opvalt, is dat de drie Turks-Nederlandse jongens in Nederland zijn begraven. Normaliter laat de Turkse gemeenschap de jonge generatie, die in Nederland is geboren, in Turkije begraven. Terug naar de roots van de ouders of grootouders. Dit gold bijvoorbeeld voor de Turks-Nederlandse Hümeyra, die op brute wijze werd vermoord en terugging naar Turkije. Ook één van de mannen uit Apeldoorn die onlangs omkwamen bij een verkeersongeluk, werd begraven in Turkije.

"Bij moslims wordt echt gerouwd. Bij Nederlandse begrafenissen worden tijdens de koffie met cake vaak alweer grapjes gemaakt."

De islamitische gebruiken willen dat je binnen 24 uur wordt begraven. Je wordt eerst ritueel gewassen voordat je – omdat iedereen in het hiernamaals gelijk is – wordt gewikkeld in een witte doek. Ook word je begraven zonder kist. Geen poeha, maar heel simpel. Bij een islamitische begrafenis bestaat een eeuwigdurend grafrecht, en dat is ook meteen een voorwaarde. Crematie is voor moslims geen optie.

Na de begrafenis krijgt de familie van de overledene dagenlang bezoek. De mensen die langskomen huilen, bidden en eten samen. Bij de begrafenissen van mijn familie die ik meemaakte, ervoer ik de bezoeken van mensen als heel warm en liefdevol. Er wordt echt gerouwd. Bij de Nederlandse begrafenissen is de dienst mooi, met toespraken over de dode, maar tijdens de borrel of koffie met cake worden vaak alweer grapjes gemaakt.

Ik merk dat ik dit ongepast vind, al is het rouwproces natuurlijk anders bij iedere cultuur of religie. Zo maken de moslims helva als iemand dood is. Helva wordt gemaakt van meel, sesamzaad, suiker, honing en olie. Op de 7de dag, 40ste en 52ste dag na het overlijden wordt helva uitgedeeld om te eten en de dode te eren.

"Waar wil je begraven worden als Turk, Marokkaan of Syriër van de nieuwe generatie? Een lastig dilemma voor de nabestaanden."

De vraag blijft waar je als moslim begraven wilt worden: in Nederland of in het land van je ouders of grootouders? Waar wil je begraven worden als Turk, Marokkaan of Syriër van de nieuwe generatie? Het is een lastig dilemma voor de nabestaanden.

De dood laat zien hoe moeilijk en lastig het is als je nog een land van herkomst hebt. De dood laat zien welk land je nabestaanden belangrijk vinden. Kies je voor het land van herkomst, dan wil je dat je één wordt met de grond daar en dan zie je die grond als grond van de liefde. Kies je voor Nederland, dan kies je voor de toekomst van de nabestaanden. Dan is Nederland de grond van de liefde.

De dood laat zien of je geïntegreerd bent of niet. De dood laat ons zien of je je thuis hebt gevoeld in Nederland. De dood laat je kiezen.

Yesim lanceerde de term 'bicultureel' in de Nederlandse taal als alternatief voor 'allochtoon' en vindt een tweede cultuur een kracht en een meerwaarde voor het bedrijfsleven.