Susanne Uilenbroek

De vlag kan uit

01 mei 2019 05:50

Een blauwe lucht, de voorjaarszon op je gezicht en onderweg naar een festival of ander feestje fiets je door straten waar rood-wit-blauwe vlaggen uitbundig wapperen. Ik word daar vrolijk van. De vlaggen roepen herinneringen op aan voorgaande zonnige Koninginne- en Bevrijdingsdagen. Dat het dit jaar koud is voor de tijd van het jaar, doet geen afbreuk aan dat lichte gevoel van een vrije dag waarop je er op uittrekt en oude bekenden tegenkomt. 

Als dochter van een beroepsmilitair is het vlaggen mij met de paplepel ingegoten.

Een vlag, een wimpel en een vlaggenstok kreeg ik van mijn vader toen ik uit huis ging. Als dochter van een beroepsmilitair is het vlaggen mij met de paplepel ingegoten. Dus boorde ik voorzichtig een gaatje voor een extra haakje aan de stok, zodat ik op 4 mei om zes uur de vlag halfstok kon hangen. Ik dacht dat de meeste mensen de vlag tijdens Dodenherdenking uithangen, maar ik behoor tot een minderheid. 

Vlaggenfabrikant Dokkumer Vlaggen Centrale heeft vorig jaar onderzoek laten doen naar het vlaggedrag van Nederlanders. 57% van de geënquêteerden gaf aan een vlag te bezitten, maar niet iedereen gebruikt hem ook: 42% hangt de vlag uit met Bevrijdingsdag, 39% met Koningsdag en 36% met Dodenherdenking. In Groningen, Friesland en Drenthe wordt het meeste gevlagd en het minste in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag.

Om eerlijk te zijn ligt hij 362 dagen per jaar in de kelder in een doos met overbodige theedoeken en placemats.

De vlag uithangen is voor mij geen groots symbool van nationalisme of koningsgezindheid, maar een klein gebaar van verbondenheid en historisch besef. Het is dan ook niet zo dat de vlag een speciale plek heeft in huis. Om eerlijk te zijn ligt hij 362 dagen per jaar in de kelder in een doos met overbodige theedoeken en placemats. De wimpel ligt daar opgerold nog twee dagen langer bij.

In Nederland hebben we geen wettelijke regels voor het gebruik van de vlag. Je mag hem uithangen wanneer je wilt en als je boos bent, mag je hem in brand steken. Er is wel een vlaginstructie voor Rijksgebouwen, maar als burger mag je die volgen, maar het hoeft niet. Bij geboortes, huwelijken en diploma’s mag je de vlag uithangen en als er iemand is overleden, mag hij halfstok. Het is niet de bedoeling dat de vlag de grond raakt of ’s nachts buiten blijft hangen, maar een boete zal je er niet voor krijgen.

Bij de klantenservice komen allerlei soorten vragen binnen, bijvoorbeeld of de Hollandse driekleur in de wasmachine mag.

Bij de Dokkumer Vlaggen Centrale zien ze dat er in april en mei altijd meer vraag is naar Nederlandse vlaggen. Bij de klantenservice komen dan allerlei soorten vragen binnen, bijvoorbeeld of de Hollandse driekleur in de wasmachine mag. "Dat kan gewoon", zegt Annemieke Nienhuis. "Maar ik zou hem wel apart wassen en niet samen met de handdoeken ofzo. Dat is misschien toch een beetje gek."

Een andere vraag die ze in Dokkum weleens krijgen, is hoe je de vlag opvouwt. In Amerikaanse films zie je soms hoe militairen de vlag tijdens een uitvaart opvouwen tot een driehoek en aan een rouwende weduwe geven. In Nederland kennen we zo’n ceremonie niet. Toch is er ook voor Nederlandse militairen een protocol hoe de vlag gevouwen moet worden. Maar ook hier geldt: burgers mogen het zelf weten. Opvouwen, oprollen of gewoon aan de stok laten zitten, het mag allemaal.

Dit weekend gaat bij ons de vlag uit. Op zaterdag om te herdenken en op zondag om de vrijheid te vieren. En hoe vrolijk ik ook van straten vol wapperende vlaggen word, het is velen malen mooier dat je de vlag niet uit moet hangen, maar dat het mag.