Jos Heymans

Beetje bij beetje haalt de ChristenUnie van alles binnen

13 april 2019 06:00

Dat de ChristenUnie als enige regeringspartij winst zou boeken bij de Provinciale Statenverkiezingen verbaasde niemand; de peilingen gaven dat al maanden aan. Maar de prestatie is er daarom niet minder om. Hoe konden partijleider Gert-Jan Segers en consorten als enige partij in de coalitie voordeel behalen uit de kabinetsplannen? Door niet te pronken met wat de ChristenUnie in het kabinet alsnog realiseerde en door slimme allianties, met name met het CDA, aan te gaan.

De ChristenUnie was met vijf magere zeteltjes zeker niet de logische partner om VVD, CDA en D66, samen goed voor 71 zetels, aan een meerderheid te helpen. GroenLinks was dat veel meer, maar Jesse Klaver overspeelde zijn hand. Dat dat tot twee keer toe gebeurde, is verrassend; van de eerste keer had Klaver niks geleerd. En nu zit de ChristenUnie bij de gratie van GroenLinks en van de hand over het hart van toenmalig D66-leider Alexander Pechtold in het kabinet.

En ze doen het goed. Heel anders dan in 2007, toen de ChristenUnie voor het eerst in haar bestaan toetrad tot het kabinet Balkenende-IV. Ze waren ongeveer net zo klein als nu, maar totaal onervaren. De partij leverde bewindslieden die niet in staat waren een plek in de politieke geschiedenis te bemachtigen, althans niet in positieve zin. De partijleider van destijds, André Rouvoet, kreeg niet eens een eigen departement; hij werd minister voor Jeugd en Gezin, een gecreëerde functie die na de val van het kabinet meteen werd afgeschaft. Ook de door Rouvoet opgerichte Centra voor Jeugd en Gezin zouden niet veel belangstelling genieten.

Op woensdagmiddag ging Tineke liever met haar dochter shoppen dan het land besturen.

Meer door de mand viel Eimert van Middelkoop als minister van Defensie. Hij verpestte het bij zijn soldaten, toen hij vertelde dat hij niet in dienst was geweest wegens 'onmisbaarheid'. Het ging niet om zorg voor zijn ouders of iets dergelijks; Van Middelkoop kon als medewerker van de Tweede-Kamerfractie van de GPV (later overgegaan in de ChristenUnie) niet gemist worden. En nog erger was het gesteld met staatssecretaris Tineke Huizinga, die op Verkeer en Waterstaat de lastige klus moest klaren van de invoering van de OV-chipkaart en het vergunningenstelsel voor taxi's. Maar op woensdagmiddag ging Tineke liever met haar dochter shoppen dan het land besturen.

De ChristenUnie heeft bijgeleerd en is nu heel wat beter af met de populaire Carola Schouten (Landbouw), de gedegen Arie Slob (Onderwijs) en de betrouwbare Paul Blokhuis (Volksgezondheid); mensen die bij het grote publiek in korte tijd respect hebben afgedwongen. Segers doet het goed als fractievoorzitter en bewaakt met succes de uitgangspunten van de ChristenUnie. Hij geniet het vertrouwen van 85 procent van de CU-kiezers, een stijging van zeven procent, maar hij mag wel wat minder op tv.

De gemeenteraadsverkiezingen van 2014 waren voor de ChristenUnie de beste ooit; het resultaat werd in 2018 geëvenaard. Een kunststukje.

De mensen van de ChristenUnie hebben geleerd geduld te beoefenen. Niet meteen weglopen van de formatietafel als je je gelijk niet binnenhaalt

Wat bij de formatie niet lukte, haalt de ChristenUnie nu wel binnen, soms door dicht tegen het CDA aan te schurken. De uitbreiding van het kinderpardon is zo'n succesnummer. En de afschaffing van de dividendbelasting, voor de ChristenUnie een meloen die niet door te slikken viel, ging uiteindelijk toch niet door. Het werd, heel slim, niet gevierd als een overwinning; dat zou VVD en CDA alleen maar irriteren. Ook de afschaffing van de loondispensatie voor arbeidsgehandicapten werd door de CU ingetogen omhelsd. Deze week werd bekend dat het experiment met de legale verkoop van wiet niet in deze kabinetsperiode wordt gerealiseerd; weer een zorg minder voor de CU.

De mensen van de ChristenUnie hebben geleerd geduld te beoefenen. Niet meteen weglopen van de formatietafel als je je gelijk niet binnenhaalt; wel blijven hameren op het belang van jouw uitgangspunten. Er komt altijd wel een moment dat je wensen alsnog worden ingewilligd. Ook bij de klimaatdoelen schuift het kabinet steeds meer op richting ChristenUnie.

Dat had Jesse Klaver in 2017 ook kunnen weten.