Jos Heymans

Waarom Dijkhoff niet zelf het debat aanging

02 februari 2019 06:00

Eén keer per jaar komen de oudgedienden van de VVD bij elkaar en worden dan bijgepraat door premier Mark Rutte en fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. Afgelopen woensdag was het weer zover, de bijeenkomst die door de deelnemers de 'en-nu-verder-je-mond-houden-borrel' wordt genoemd. Oud-fractievoorzitters, oud-ministers en oud-staatssecretarissen komen er graag; je hoort nog eens wat.

Maar deze keer ging de borrel niet door. Rutte en Dijkhoff hadden afgezegd. Ze moesten die avond allebei aanwezig zijn bij het debat over het klimaatakkoord. Het was daarom verwonderlijk dat Dijkhoff helemaal niet bij het debat was. Had Klaas een smoesje verzonnen en daarmee zijn partijgenoten een gezellige avond door de neus geboord? Toch maar even aan zijn woordvoerder Kees Berghuis vragen hoe dat nou zat.

Klaas Dijkhoff was de kop van Jut; hij werd weggehoond als de duiker, de vluchter, de lafaard die het debat niet durfde aan te gaan.

Inderdaad was Dijkhoff aanvankelijk van plan naar het debat te gaan, zeker nadat het interview met hem in De Telegraaf voor zoveel ophef had gezorgd omdat hij gehakt maakte van het klimaatakkoord en coalitiegenoot Rob Jetten (D66) wegzette als klimaatdrammer. Maar na overleg met de andere fractievoorzitters van de coalitie zag hij ervan af. Buma en Segers hadden geen zin, zegt Dijkhoffs woordvoerder. Klaas wilde niet als enige fractievoorzitter van de coalitie het woord voeren. Bovendien: ze hadden elkaar door de vele crisisoverlegjes over het kinderpardon al genoeg gezien en gesproken.

Klopt dat Hans Janssens, hoofd voorlichting van de CDA-fractie? Bij het CDA kunnen ze zich niet herinneren dat er overleg is geweest of de fractievoorzitters van de coalitie het woord zouden voeren. En ze hadden bij de oppositie ook niet gehoord dat die wel de fractievoorzitters zouden inzetten. Vandaar dat bij het CDA de keus viel op de klimaatwoordvoerder. Kennelijk loopt de communicatie binnen de coalitie niet helemaal op rolletjes. Er volgde een toneelstukje van de oppositie, veroorzaakt door de coalitie.

De oppositie - van PVV tot DENK en van Forum tot SP - kon naar hartenlust tekeer gaan in de aangename wetenschap dat de beelden alle nieuws- en actualiteitenrubrieken zouden halen. Klaas Dijkhoff was de kop van Jut; hij werd weggehoond als de duiker, de vluchter, de lafaard die het debat niet durfde aan te gaan. Een beeld dat blijft hangen, ook al is hij volgende week wel van de partij als het debat dan opnieuw op de agenda staat.

De gedoodverfde opvolger van Rutte is allang niet meer gedoodverfd.

Dat zijn geen leuke dingen voor de toch al geplaagde fractievoorzitter van de VVD. Er is ontevredenheid over Dijkhoffs proefballonnetjes, zoals het idee om in probleemwijken harder te straffen, nieuwe kerncentrales te bouwen en demonstraties tegen Zwarte Piet te verbieden tijdens de Sinterklaasintocht. Er zit geen enkele logica in zijn plannetjes, zeggen ingewijden, hij vliegt alle kanten op en uit de bocht. De gedoodverfde opvolger van Rutte is allang niet meer gedoodverfd.

Het verklaart waarom de VVD deze week zo snel overstag ging toen de drie andere coalitiepartijen aandrongen op een kinderpardon dat voor de VVD aanvankelijk onbespreekbaar leek. Was die knieval niet gemaakt, dan was het kabinet gevallen en Rutte niet meer beschikbaar als lijsttrekker. En Dijkhoff zou worden gezien als de vadermoordenaar, de man die door een halsstarrige houding de eigen premier ten val zou hebben gebracht. Meer smaken zijn er op dit moment niet; de VVD kan niet zomaar een  opvolger voor Rutte ophoesten.

Zeker niet, nu Edith Schippers gisteren definitief heeft gekozen voor het bedrijfsleven.