Susanne Uilenbroek

Op staande voet ontslagen

23 januari 2019 02:09

Michael (niet zijn echte naam) was 19 toen hij op staande voet werd ontslagen. Het was zijn eerste baan en na 8 maanden had hij het er niet meer naar zijn zin. En dus was hij aan het solliciteren voor iets anders. Zijn baas kwam erachter en was zo boos dat Michael weg wilde, dat hij meteen kon vertrekken. Vanaf dat moment werd hij niet meer uitbetaald en omdat het om een ontslag op staande voet ging, kon hij ook geen aanspraak maken op een WW-uitkering.

"De werkgever had daar geen oren naar, het kwam tot een rechtszaak."

Enigszins ontdaan vroeg Michael aan zijn vader wat hij moest doen. Die wist het ook niet precies en adviseerde hem naar het Juridisch Loket te gaan. Via het Juridisch Loket kwam Michael bij een advocaat terecht. Die stuurde een brief aan de ex-baas van Michael om uit te leggen dat om je heen kijken naar een andere baan geen reden voor een ontslag op staande voet is en dat het dienstverband op een nette manier beëindigd moest worden. De werkgever had daar geen oren naar, het kwam tot een rechtszaak. De rechter oordeelde dat het ontslag op staande voet onterecht was en Michael kreeg 2,5 maandsalarissen mee.

Michael maakte gebruik van gesubsidieerde rechtsbijstand. Daar kun je aanspraak op maken als je zo weinig verdient dat je niet zelf een advocaat kunt betalen. Je betaalt dan op basis van je inkomen een eigen bijdrage en daarnaast krijgt de advocaat een bedrag van de overheid om jou bij te staan.

Minister Dekker voor Rechtsbescherming wil dat er minder snel een beroep wordt gedaan op de gesubsidieerde rechtsbijstand. Hij wil via internet en informatiepunten in de wijken mensen beter over juridische kwesties informeren in de hoop dat burgers hun problemen dan zelf op kunnen lossen, zonder een advocaat of rechtszaak. Komen mensen er toch niet zelf uit, dan moet een nieuwe instantie gaan bepalen of je in aanmerking komt voor een gesubsidieerde advocaat.

"Aangezien de werkgever al niet onder de indruk was van de brief van Michaels advocaat, is de kans groot dat hij ook niet onder de indruk zal zijn van een brief van de 19-jarige Michael."

In de nieuwe plannen van minister Dekker zal Michael eerst zelf moeten uitzoeken of zijn ontslag terecht was. Voor 38 euro kan hij bijvoorbeeld op de website Magontslag.nl een vragenlijst invullen en zo ontdekken dat hij onterecht op staande voet ontslagen is. Hij krijgt dan een voorbeeldbrief om aan zijn oude baas sturen.

Aangezien de werkgever al niet onder de indruk was van de brief van Michaels advocaat, is de kans groot dat hij ook niet onder de indruk zal zijn van een brief van de 19-jarige Michael. De volgende stap is dan dat Michael via de nieuwe instantie naar een gesubsidieerde advocaat mag, of dat hij zonder advocaat naar de rechter moet stappen. Al die tijd moet Michael wel goed op de termijnen letten, want die zijn bij dit soort procedures krap en als hij te laat is met bijvoorbeeld het verzoekschrift aan de kantonrechter, verspeelt hij zijn rechten.

Als Michael mij zijn verhaal vertelt, komt hij over als een intelligente man die best een heel eind zou komen in de rechtszaal. Maar een kort geding voeren is specialistisch werk en als er 2,5 maandsalarissen op het spel staan, is het de vraag of het eerlijk is om een 19-jarige jongen de strijd aan te laten gaan met een boze ex-werkgever en zijn ervaren advocaat.

Minister Dekker wil dat geschillen worden opgelost voordat ze escaleren. Maar vaak weet je pas na de escalatie dat je daadwerkelijk een probleem hebt. Michael had niet het flauwste vermoeden dat zijn baas hem op staande voet zou ontslaan als hij elders ging solliciteren.

"Een gang naar de rechter kan nu eenmaal een noodzakelijk kwaad zijn om je recht te halen."

In de plannen van Dekker lijkt het erop alsof de mensen die om steun vragen de ruziemakers zijn die niet willen weten van een minnelijke oplossing, die maar door blijven procederen op kosten van de staat en waarbij getoetst moet worden of er wel 'nut en noodzaak' zijn voor rechtsbijstand.

De minister gaat er volledig aan voorbij dat de meeste mensen niet voor hun lol naar de rechtbank gaan.Dat mensen die gesubsidieerde rechtsbijstand nodig hebben niet altijd degenen zijn die het geschil per se via de rechter willen uitvechten. En dat niemand zit te wachten op een slepend juridisch conflict waarvan de uitkomst ongewis is. Een gang naar de rechter kan nu eenmaal een noodzakelijk kwaad zijn om je recht te halen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees meer

Rechtsbijstand op de schop? 'Mijn leven had kapot kunnen zijn'