Jos Heymans

De nachtmerrie van Jetten

20 oktober 2018 06:00

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek

Deze week nam Alexander Pechtold met een druk bezochte receptie in de Tweede Kamer afscheid van de mensen die hij in de afgelopen decennia in de politiek heeft leren kennen. Dat zijn er nogal wat. De rij bezoekers was lang. Er zat bovendien weinig beweging in. Dat krijg je als er mensen bij zijn, die menen op grond van hun positie of status niet in de rij te hoeven staan. Ik zag een oud-premier nadrukkelijk voordringen.

Ik was al dik drie kwartier langzaam naar voren aan het schuifelen, toen ik bijna aan de beurt was. En toen gebeurde wat op elke receptie gebeurt: er zijn sprekers! Vanuit een zijruimte kwam Mark Rutte, in de pauze van het voor hem pijnlijke debat over de dividendbelasting, binnenwandelen om de vertrekkende D66’er toe te spreken. Het handjeschudden werd voor onbepaalde tijd stopgezet. Na Rutte voerde ook Arie Slob het woord - Slob die nog niet zolang geleden zelf in deze zaal de politiek gedag zei maar vorig jaar als minister terugkeerde - evenals de nieuwe D66-leider Rob Jetten en Pechtold zelf.

Er gaat geen dag voorbij of hij laat op social media weten wat hij aan het doen is.

Jetten doet er sinds een week alles aan om zich politiek te manifesteren. Hij schuwt geen enkele camera, geen radiomicrofoon of schrijvend journalist. Sinds vorige week dinsdag 9 oktober, toen hij werd gekozen, gaat er geen dag voorbij of hij laat op social media weten wat hij aan het doen is. Voorzien van vele foto's van zichzelf; tijdens de Canal Parade in Amsterdam, toen hij van Pechtold de voorzittershamer kreeg, op het station op weg naar Londen, met Britse parlementariërs in the House of Commons, en met Nederlanders die in Engeland wonen. Hij heeft het er druk mee, maar moet wel; Jetten moet Pechtold doen vergeten.

Jetten was dus in Londen om over de Brexit te spreken, als vervanger van Pechtold die aanvankelijk was uitgenodigd. En de nieuwe leider is zich daar rot geschrokken. Wat daar gebeurt, mag hier nooit plaatsvinden; dat je met een referendum - het afgeserveerde stokpaardje van D66 - uit de Europese Unie stapt. Jetten wil ons EU-lidmaatschap in de Grondwet verankeren, zodat een Nexit nooit door een simpele ja- of nee-keuze kan worden geregeld.

De splinternieuwe leider beleefde in Londen een nachtmerrie, twitterde hij. Hij zag de gevolgen van de Brexit voor Groot-Brittannië en zijn inwoners; de politieke chaos, de bungelende prime minister Theresa May, de enorme verdeeldheid, de economische terugval en vooral de onzekerheid over wat er over blijft van de rechten van burgers. Ook van de Europeanen die in het Verenigd Koninkrijk wonen.

Ik kan me niet herinneren dat Lilian Marijnissen bij de SP of Jesse Klaver bij GroenLinks bij hun aantreden zo hard van stapel liepen.

Als je leest wat Jetten in anderhalve week allemaal op de politieke kalender heeft gezet, of in ieder geval waarover hij zijn mening heeft gegeven, dan hebben we te maken met een zeer ambitieuze man die niet kan wachten om zijn politieke opvattingen in daden om te zetten.

Hij wil aan de slag om de opwarming van het klimaat tot 1,5 graad te beperken, meer geld (10 miljoen) om robots in de gehandicaptenzorg in te zetten, de Grondwet aanpassen om een Nexit onmogelijk te maken en de Britten in de Europese Unie houden. Want, twittert hij, "We don’t want your money, we don’t want payback; we want you back!" Nogal een klus.

Ik kan me niet herinneren dat Lilian Marijnissen bij de SP of Jesse Klaver bij GroenLinks bij hun aantreden zo hard van stapel liepen. Het kan dus niet aan Jettens leeftijd liggen. We moeten Pechtold zo snel mogelijk vergeten, lijkt het adagium te zijn van de nieuwe leider. In een interview met Nu.nl zegt hij dat D66 allang niet meer alleen om de oude leider draait. Het zal.

Maar zo gemakkelijk zullen we Pechtold niet kunnen en willen vergeten.