Jaap van Deurzen

Oplichter doet een boekje open

21 oktober 2018 08:10

'Mundus vult decipi, ergo decipiatur.' De wereld wil bedrogen worden, dus wordt zij bedrogen. Deze oeroude spreuk past als een jas om meesteroplichter Albert Balvers, alias Heer Albert (58). Deze week verscheen zijn boek 'Steil omhoog en hard omlaag'.  Daarin beschrijft hij gortdroog en schuldbewust hoe hij de afgelopen jaren de hele goegemeente voor tonnen heeft belazerd. Hij schaart zich in het roemruchte rijtje ritselaars dat de gave heeft om je schaterlachend het financiële graf in te lullen.

"De Tsjech Victor Lustig was een nog grotere gladjanus. Hij flikte het om de Eiffeltoren twee keer te verkopen."

Omdat er geen druppel bloed bij vloeit, heb ik vaak een zwak voor dit soort boeven. Ik smul van verhalen over mannen als Arthur Ferguson, die in de jaren twintig het Nelsonstandbeeld op Trafalgar Square voor zesduizend pond zou hebben verkocht aan een Amerikaanse schlemiel. Gillen!

De Tsjech Victor Lustig was een nog grotere gladjanus. Hij flikte het om de Eiffeltoren twee keer te verkopen. Niet aan lichtzinnige Amerikanen, maar aan Franse schroothandelaren. De Parijzenaars waren de toren rond 1925 zat. Het onderhoud kostte een vermogen. Het was sowieso niet de bedoeling om het gevaarte na de Wereldtentoonstelling van 1889 voor eeuwig te laten staan. Lustig benaderde een groepje handelaren in oud ijzer en deed zich voor als de verantwoordelijke ambtenaar die de Eiffeltoren moest verkopen.  De uiteindelijke koper betaalde 250.000 frank 'smeergeld'. Kassa! Jaren later liep Lustig tegen de lamp en stierf uiteindelijk in een Amerikaanse cel.

"Met zijn partner reist Heer Albert van hot naar her en vreet zich vol in luxueuze restaurants."

Celstraf is overigens vaak het lot van oplichters, ook van Heer Albert, die zelfs twee keer in de bak belandt. Appie is niet het type 'Linke Loetje' met een streepsnor en een kop als een fret. Ab ziet eruit als een 'heer van stand'. Een levensgenieter. Met zijn partner reist hij van hot naar her en vreet zich vol in luxueuze restaurants.

Helaas heeft hij het geld niet om al die peperdure hobby's te betalen. Hij laat anderen voor de kosten opdraaien. In 1986 wordt hij veroordeeld voor oplichting.

"Tot zijn grote verbazing worden nooit vragen gesteld over zijn 'criminele' verleden."

Twintig jaar later is het weer raak en verdwijnt hij nogmaals in de cel. Het gekke is dat hij zich in die tussenperiode, geheel op legale wijze en op eigen intellectuele kracht, heeft opgewerkt tot directeur bij Vendex, Dixons en KPN. Albert glijdt naadloos het 'old boys network' binnen, het clubje dikbetaalde bestuurders dat elkaar schaamteloos de bal toespeelt.

Tot zijn grote verbazing worden nooit vragen gesteld over zijn 'criminele' verleden, terwijl hij nog flinke schulden heeft uitstaan.  Maar dan valt op een dag een anonieme brief op het bureau van KPN-baas Ad Scheepbouwer. Weet het bedrijf wel dat Appie een crimineel verleden heeft? Nee, dat heeft de telecomgigant nooit uitgezocht.

"Met echtgenote en minnares reist hij de hele wereld rond. Op de pof."

Het is einde verhaal voor KPN-directeur Heer Albert. En dan begint de ellende pas goed. Balvers heeft, zoals het hem betaamt, jarenlang ver boven zijn stand geleefd. Hij heeft een gigantisch landgoed gekocht en reist met echtgenote en minnares de hele wereld rond. Op de pof.

Na zijn vertrek bij KPN begint hij noodgedwongen opnieuw te sjoemelen. Bij Jan en alleman troggelt hij op valse voorwaarden tonnen af. Met het opgehaalde geld vult hij de financiële kraters.

"Hij heeft een spoor van verwoesting achtergelaten bij zijn kinderen en allerbeste vrienden."

Uiteindelijk komt hij ten val. In zijn nawoord vraagt Balvers zich af waar de focus op moet komen te liggen als hij morgen mocht sterven. Op die weelderige leefstijl waar hij o zo van genoot? Of op het spoor van verwoesting dat hij heeft achtergelaten bij zijn kinderen en allerbeste vrienden?

Hij heeft er zelf geen antwoord op. Misschien zei naamgenoot Albert Einstein het wel treffend: "Twee dingen zijn oneindig, het universum, en menselijke domheid. Maar van het universum weet ik het nog niet helemaal zeker."