Jaap van Deurzen

Fiets, Robert. Fiets!

15 april 2018 06:20

Vanuit de verte is het een spectaculair gezicht. Als een futuristische kudde kevers kleven ze aan de flanken van de Posbank bij Arnhem, een pukkelige nageboorte van de laatste ijstijd. De zon schijnt. Het licht wordt weerkaatst in het chroom van de ligfietsen en de natte gezichten van de fietsers met een dwarslaesie. Zwijgend en zwetend ploegen ze zich via armkracht een weg naar boven.

Dit is wilskracht tegen zwaartekracht. Ze vechten tegen de heuvel en tegen zichzelf. Het Rotterdamse team RijndamRacers is relatief jong. Onwillekeurig vraag je je af hoe ze ooit in een rolstoel zijn beland. 

Het verhaal van mijn hartsvriend Robert begint in een kroeg in Rotterdam. Hij heeft pretogen. Als hij spreekt, swingt zijn hele lichaam. Hij lijkt op een harlekijn die van bovenaf wordt bestuurd. Hans Teeuwen trekt aan de touwtjes. 

"De kracht vloeit uit zijn benen, die als een kaartenhuis in elkaar klappen"

Robert is die avond in vorm. Hij beheerst de vloer. En dan, opeens, valt hij. Iedereen lacht. Maar het is geen grap. De kracht vloeit uit zijn voetbalbenen, die als een kaartenhuis in elkaar klappen. Een bloedprop is als een sluipmoordenaar zijn lichaam ingeslopen en heeft zich in de haarvaten van zijn ruggenmerg genesteld. De toevoer van zuurstof wordt geblokkeerd. De zenuwen onder de blokkade sterven af. De clown knakt en raakt verlamd vanaf zijn navel.

De touwtjes naar de benen van de charmante marionet hangen er in rafels bij. Teeuwen kan trekken wat-ie wil. 

"Het is alsof ik op een ballon zit. Ik voel mijn benen niet meer, hoe kan dat?" vraagt hij op zijn ziekbed met panische pretogen. De neuroloog velt het vonnis: "U heeft een volledige dwarslaesie. U zult nooit meer kunnen lopen."

"De boodschap dat hij voor altijd verlamd is, zinkt ook bij Robert in"

Het bericht bereikt zijn vrienden, die illustere bijnamen dragen als Oost, Wes, Land en Rook. Beulen met spierbundels en kortgeschoren kapsels die stijf staan van de gel. Ze staan te huilen als kleuters.

De boodschap dat hij voor altijd verlamd is, zinkt zoetjesaan ook bij Robert in. "Ik zal nooit meer kunnen voetballen, of door het bos wandelen." En dan, na een dodelijke stilte, komt die ene onvermijdelijke opmerking: "Ik zal nooit meer eens eventjes kunnen neuken op de bank." Tranen biggelen over zijn wangen. 

De nar is nurks, maar strijdbaar. De revalidatieperiode is een titanengevecht. Ik zie hem bijna oplossen van wanhoop en verdriet. Ik ben getuige van pure kameraadschap. Geen vriend laat hem in de steek. Het blijkt het ultieme medicijn.

"Dit wordt de ultieme comeback van een charismatische clown"

De veerkracht van de mens kan soms gigantische vormen aannemen. Je kunt het noodlot niet ontgaan, wel overwinnen, riep de Romeinse filosoof Seneca ooit. Robert overwint. Met aanvankelijke tegenzin wordt hij lid van het Rijndam-raceteam. 

"Ik dacht eerst: wat een gedoe", zegt Robert. "Dat geploeter op zo'n ligfiets. Ik was er totaal niet aan toe. Nu is het bijna een verslaving. Je wilt naar boven, je moet winnen. Ik ben nog nooit zo fit geweest." Zijn biceps zijn opgeblazen tot ballonnen. Vier keer bestijgt hij die middag de Posbank. "Eitje!" lacht hij naar de camera.

Miniatuurvoorbeeld

Robert bedwingt de Posbank: "Eitje!"

De beklimming van de stuwwal is een pietluttige prelude op de HandbikeBattle in Oostenrijk. Meer dan honderd deelnemers met een dwarslaesie zullen dan 11 kilometer tegen een gletsjer op fietsen. Op een hoogte van 1800 meter wordt dat een episch gevecht tegen de zwaartekracht. In een droom zag ik Robert de verwoestende rolstoel-act ooit opvoeren. 

Het wordt de ultieme comeback van een charismatische clown. Op 14 juni gaat in het Kaunertal in Tirol het doek op. Het publiek zal uitzinnig klappen. Het wordt de figuurlijke wederopstanding van mijn vriend Robert. Leef, kerel! Fiets, fiets, fiets!

Jaap van Deurzen

 

Meer informatie over de RijndamRacers en de HandbikeBattle 2018 is hier te vinden.