Jos Heymans

Tijdrekken

25 november 2017 07:45

In het voetbal is tijdrekken gemeengoed. Voor de tegenstander bloedirritant, omdat de mogelijkheid om de score om te buigen wordt ontnomen. Het is ook niet sportief, maar dat is een hopeloos verouderd begrip. Iets uit de vorige eeuw.

In de politiek wordt tijdrekken niet beschouwd als iets onsportiefs. Er bestaat zelfs enige bewondering voor want uren achtereen staande spreken om tijd te rekken, filibusteren heet dat in de politiek, is niet iedereen gegeven. Het is vaak een laatste mogelijkheid om het kabinet te dwarsbomen, zodat een wetsvoorstel niet op tijd kan worden ingevoerd. In dit geval over de afschaffing van het belastingvoordeel voor mensen die hun hypotheek hebben afgelost.

In de politiek wordt tijdrekken niet beschouwd als iets onsportiefs

Het kabinet wil de afschaffing in 2019 doorvoeren en daarvoor is het nodig dat het voorstel nog voor het einde van dit jaar door de Tweede en Eerste Kamer moet worden geloodst. De Belastingdienst schijnt namelijk een jaar nodig te hebben om de afschaffing door te voeren in de systemen. Een jaar! Dat wordt nog wat als het kabinet straks het hele belastingstelsel wil wijzigen. Dat gaan velen van ons niet meer meemaken.

Maar voor Martin van Rooijen (50PLUS) en Edgar Mulder (PVV) bood de haast van het kabinet de unieke kans om het wetsvoorstel voor tenminste een jaar uit te stellen. Van Rooijen vroeg voor de behandeling van het wetsvoorstel 900 minuten spreektijd, 15 uur, aan. De PVV zelfs 1200 minuten. Het lukte beiden niet om de spreektijd vol te maken.

Miniatuurvoorbeeld

Van Rooijen zette een lichttherapiebril op om fit te blijven. Foto: ANP

Van Rooijen, met 75 jaar het oudste Kamerlid, had er alles aan gedaan om lichamelijk overeind te blijven. Het weekend was hij gaan uitwaaien in Zeeland en de avond ervoor was hij vroeg naar bed gegaan. En tijdens het debat voerden partijgenoten Henk Krol en Léonie Sazias repen peperkoek en energiedrankjes aan. Toen zijn stem dreigde te breken, werden keelpastilles naar het spreekgestoelte gebracht. En zelf had Van Rooijen een lichttherapiebril opgezet om helder te blijven.

Het kon niet goed zijn voor zijn gezondheid. Nu heeft Van Rooijen een goede conditie, heeft hij lange tijd gevoetbald en volgens de overlevering verdienstelijk, maar dat is geen garantie. Dat heeft een groot deel van Nederland gedaan. Kamervoorzitter Arib had na drie uur bezorgd gevraagd of het nog wel ging. Ja, het ging, zei Van Rooijen, voor de goede zaak had hij alles over, zelfs zijn gezondheid. Het was in de zaal niet zichtbaar, maar ik mag hopen dat Arib een arts achter de hand had.

Van Rooijen moest na 4,5 uur opgeven. Hij had alles gezegd wat hij te zeggen had. De teksten waren op. In de Nederlandse politiek mag je weliswaar urenlang spreken, maar je teksten moeten wel gaan over het onderwerp van debat. Je kunt niet het telefoonboek gaan voorlezen, wat in Amerika weer wel mag. En je mag ook niet in herhaling vallen, wat Van Rooijen een paar keer overkwam. PVV’er Mulder, die na Van Rooijen aan de beurt was, week volgens de Kamer teveel van het onderwerp af en werd met een motie het zwijgen opgelegd.

Hoewel het middel in de politiek is geoorloofd, blijft de vraag of het wel zo netjes is om door tijdrekken een wetsvoorstel voorlopig van tafel te krijgen. Een voorstel krijgt kracht van wet als het door het parlement bij meerderheid is aangenomen, zo werkt dat in een democratie. Van Rooijen en andere tegenstanders wisten dat zij geen meerderheid achter zich konden krijgen en grepen daarom naar dit niet zo chique middel.

De Kamer moet nog maar eens goed nadenken of filibusteren wel thuis hoort in ons parlementaire stelsel.

De Kamer moet nog maar eens goed nadenken of filibusteren wel thuis hoort in ons parlementaire stelsel. Het is een noodrem, geen democratisch middel. Maar ook het kabinet moet zich realiseren dat het intrekkingsvoorstel een zorgvuldige behandeling door de Kamer vereist; dat het doordrijven van je zin niet past in ons stelsel, ook al heb je dankzij het coalitieakkoord de steun van een meerderheid.

Ondanks alle inspanningen heeft het tijdrekken niet geholpen. 50PLUS en PVV spraken te kort om het vergaderschema van de Kamer in de war te brengen. Er kon donderdag gewoon gestemd worden. De meerderheid steunde het kabinetsvoorstel om het belastingvoordeel in 30 jaar af te schaffen. Nu de Eerste Kamer nog. Van Rooijen heeft zijn hoop gevestigd op de Senaat. De regeringspartijen dáár zijn niet gebonden aan het regeerakkoord. Het kan dus nog steeds alle kanten op.

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.