Roel Geeraedts

Zo werkt dat nou eenmaal in Den Haag, Ybeltje!

27 september 2017 18:33

Het boek 'Voorlichting loopt met u mee tot aan het Ravijn' van Ybeltje Berckmoes is natuurlijk smakelijke kost in het Haagse politieke circuit. De afdeling voorlichting van de VVD krijgt heel wat grappen te verduren

"Hey ravijnbegeleider", grapte ik naar één van de voorlichters van de liberale partij, "het ravijn is die kant op." VVD'ers zijn over het algemeen joviale types die wel tegen een geintje kunnen.

Het liefst hadden de VVD-spindoctors heel dat boek van laagvliegend Kamerlid Ybeltje kaltgestellt.

Een andere journalist vroeg aan een VVD-voorlichter: "Wat ga je eten vandaag? Halbe Haan?" Het is een verwijzing naar een grap die Ybeltje in het boek maakte over VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Ybeltje houdt zelf kippen maar heeft geen haan. "Als ik een haan had gehad, had ik hem zeker Halbe genoemd", schrijft ze in haar boek.

Het liefst hadden de VVD-spindoctors heel dat boek van laagvliegend Kamerlid Ybeltje kaltgestellt. Maar dat hoefden ze niet eens zelf te doen. Heel wat journalisten in Den Haag schrijven columns waarin ze laten doorklinken dat een Kamerlid dat zo weinig voor het land heeft betekend, maar beter haar mond kan houden.

'Ybeltje is naïef.' En: 'Ybeltje had maar beter veel eerder de eer aan zichzelf moeten houden als het politieke circus haar niet bevalt.'

Natuurlijk. In het boek rekent Ybeltje op persoonlijke manier af met heel wat VVD-kopstukken die haar vijf jaar het leven zuur maakten. Maar als je het boek leest en de kwalificaties over Haantje Halbe Zijlstra weglaat, dan blijft kritiek op het politieke systeem over.

Feit is dat de kritiek van Ybeltje niet op zichzelf staat. 

In Den Haag is de standaardreactie: zo werkt het nou eenmaal in Den Haag. Dat klopt ook. Maar al die journalisten moesten zich eens afvragen of het ook zo hoort te werken. Ik vrees dat velen al zo lang in de politiek werkzaam zijn, dat zelfs zij zich geroepen voelen om een politiek systeem te verdedigen waar genoeg op is af te dingen.

Feit is dat de kritiek van Ybeltje niet op zichzelf staat. SP-kamerlid Sharon Gesthuizen deed onlangs een boekje open over hoe bij de SP politiek wordt bedreven. Langer geleden stapte Myrthe Hilkens uit de PvdA-fractie, omdat ze zichzelf ongeschikt achtte voor de politiek zoals die nu bedreven wordt.

Het zijn allemaal voorbeelden van systeemkritiek. En die zouden ze in Den Haag best eens wat serieuzer kunnen nemen dan de critici telkens af te schrijven als naïevelingen die niet snappen hoe de politieke wereld in elkaar steekt.

Er zijn nog best wat interessante anekdotes te vertellen over dat boek. Ybeltje schrijft bijvoorbeeld dat de voorlichters van de VVD haar aan het begin van haar tijd als volksvertegenwoordiger waarschuwden voor journalist Jan Hoedeman.

Aan ironie is in Den Haag geen gebrek.

In het boek schrijft Ybeltje: "Jan Hoedeman is de meest gevaarlijke journalist van het Binnenhof." Dat hadden VVD voorlichters haar verteld. Wat blijkt nu: diezelfde Jan Hoedeman bracht Ybeltje op het idee om een boek over haar tijd bij de VVD te schrijven. "Hij heeft mij meerdere keren op het idee gebracht een boek te schrijven over de VVD-cultuur. Hoedeman heeft eigenlijk het zaadje geplant om dit te doen", zegt Berckmoes daarover. Aan ironie is in Den Haag geen gebrek.

Hoedeman is overigens niet de enige journalist die een rol speelde bij de totstandkoming van het boek van Ybeltje Berckmoes. Joost Niemöller, een publicist die in de nogal rechtse hoek opereert, deed de eindredactie. Zo werkt dat nou eenmaal bij een uitgeverij.

Dankzij Thierry Baudet ontmoette Ybeltje deze mensen. Ybeltje was hem en de uitgever René van Praag tegengekomen bij een bijeenkomst van Forum voor Democratie. Baudet had haar daar persoonlijk voor uitgenodigd.

"Ik ben op een feestje beland van Forum voor Democratie. Het was ergens in een kelder. Ik raakte toen in gesprek met Joost Niemöller en de uitgever. Ook hij zei dat ik een boek moest schrijven over over mijn jaren bij de VVD. Na Hoedeman dus ook een uitgever! Nu moest ik het wel doen", vertelt Ybeltje in een telefoongesprek.

Dankzij Baudet ontmoette Ybeltje immers Niemöller

Voor de VVD is bovenstaande passage een zegen. Want het liefst doen ze het hele boek af als een smerig politiek opzetje van 'extreemrechtse' types, met Baudet of Niemöller als kwade genius.

Als de inhoud van een boek je niet bevalt, dan moet je het boek zo verdacht mogelijk maken. Zo werkt dat nou eenmaal in Den Haag.

Ook al heeft Baudet niets met het boek te maken, Ybeltje vertelt wel dat ze dankzij hem het boek kon schrijven en uitgeven omdat 'Thierry de gave heeft mensen bij elkaar te brengen'. Dankzij Baudet ontmoette Ybeltje immers Niemöller en de uitgever zodat ze kon gaan schrijven. Niemöller werd vervolgens haar redacteur en begeleidde haar intensief tijdens het schrijven. De stukken die zij schreef, werden door hem intensief gelezen en beoordeeld.

Dat  past wel precies in Baudets 'Partijkartel'-straatje. In een tweet van het Forum voor Democratie roept Baudet mensen op de VVD te verlaten: 'Net als Ybeltje ook problemen met de VVD? Stap dan nu over op FvD'. Baudet ziet de VVD als belangrijkste politieke tegenstander waar hij de meeste kiezers vandaan kan halen.

Zo flirt Thierry met Ybeltje. En Ybeltje is ontvankelijk voor die flirt van Thierry. "Of ik lid ga worden van Forum?", vertelt Ybeltje vandaag. "Ik krijg zoveel reacties, daar moet ik iets mee. Ik krijg zoveel steun, dat ik misschien wel weer de volksvertegenwoordiging in wil. Thierry heeft me nog niet gevraagd, maar als hij belt ga ik zeker koffie met hem doen."

Het is overdreven om te stellen dat er alleen maar smerige spelletjes worden gespeeld in Den Haag. Maar uiteindelijk kun je uit het boek en ook de reacties erop concluderen: Ja, zo werkt het nou eenmaal in Den Haag. En dat is niet altijd even fraai.

Roel Geeraedts