Erik Mouthaan

De anti-Obama begint

15 januari 2017 06:00

Komende week neemt Donald Trump dan echt de macht over in Washington. Vrijdag is zijn beëdiging. Maar eigenlijk is hij al een tijdje aan het regeren – vooral via zijn toetsenbord.

Als kandidaat trok Trump zich niets aan van politieke regels en gebruiken, en als president in spe ook niet. De traditie dat de aankomende president de nog zittende president niet te veel voor de voeten loopt, ging van tafel. 

"Het was duidelijk: deze man gaat niet keurig op zijn beurt wachten, hij wil van start."

De gedachte was altijd dat je netjes je voorganger zijn termijn laat afmaken voor je zelf alle aandacht kaapt. En dat je in elk geval geen uitspraken doet over het buitenlandse beleid dat je zult voeren, zodat de Verenigde Staten in die laatste weken voor de inauguratie met één mond spreken: die van de zittende regering. 

Trump had daar geen boodschap aan, voerde ruzie met de veiligheidsdiensten over Russische inmenging in de verkiezingen en met Mexico over 'de muur'. Het was duidelijk: deze man gaat niet keurig op zijn beurt wachten, hij wil van start.

Elke tweet vanuit het penthouse van de Trump Tower kan decennialange relaties met andere landen op zijn kop zetten en aandelenkoersen doen kelderen. Het hoogtepunt was natuurlijk zijn persconferentie waarop hij de pers uitfoeterde en opnieuw weinig details gaf over zijn plannen voor het land.

"Trump roept wat in hem opkomt, ook al is het feitelijk onjuist of kan het zijn politieke doelen beschadigen."

Qua karakter is Trump een beetje de anti-Obama. De huidige president is heel bedachtzaam, zegt nooit iets politiek incorrects, praat zelfs nogal langzaam: je ziet hem nadenken over elk woord. Trump roept wat in hem opkomt, ook al is het feitelijk onjuist of kan het zijn politieke doelen beschadigen.

Obama is een soort Spock uit Star Trek: het draait allemaal om rationeel zijn, om feiten. Maar hij heeft niet door dat mensen soms dingen willen die 'niet logisch' zijn, dat mensen tegen hun eigenbelang stemmen omdat ze het gevoel willen hebben dat hun leider luistert naar hun problemen. 

Trump daarentegen is impulsief. Als je hem een vraag stelt, roept hij wat in hem opkomt, en als hij daarmee zijn eigen woorden van een week geleden tegenspreekt – jammer dan.

"Elk tijdperk krijgt een president die communiceert op de wijze van nu."

De taal is voor mij opvallend. Obama spreekt met een uitgebreide woordenschat. Je moet haast gestudeerd hebben om hem te kunnen volgen. Trump is van de korte rechttoe rechtaan-zinnen. Als je daar een half uur lang naar luistert, denk je: kan die man wel zijn eigen gedachten goed formuleren? Maar als je alleen de highlights hoort van zo'n persconferentie weet je: daar staat iemand hartstikke scherp te spreken. Hij weet hoe hij overkomt, hij weet hoe je de quote geeft die indruk maakt in het land.

Deze week was ik bij de afscheidsrede van Obama. Drie kwartier mooie zinnen die allitereerden (de woorden begonnen met dezelfde letters, dat klinkt fijn en blijft beter bij). En ik dacht: ja, jouw tijd is voorbij. Mensen vielen voor jouw prachtige hoopvolle speeches. Maar inmiddels moet het pittig en hard. Elk tijdperk krijgt een president die communiceert op de wijze van nu. 

Erik Mouthaan