Jeroen Akkermans

Menselijke resten bij een loods

19 januari 2017 17:01

Er zijn vorige week menselijke resten gevonden op de rampplek van MH17 in Oekraïne. Dat is een schok, vooral voor nabestaanden van de vliegramp. Hoe kan dat nou? Wat ligt er nog meer? Waar precies? Moet er nu haast gemaakt worden met een nieuwe onderzoeksmissie? Veel terechte vragen.

Er is inmiddels antwoord op de vraag naar de exacte vindplaats van de stoffelijke resten. Freelance journalist Michel Spekkers heeft ze 'bij de ingang' van een loods aangetroffen; een oude, open verwaarloosde schuur met een kapot dak in Grabova, een gehucht op de rampplek.

Daarom reisde een collega van me op 17 januari naar de loods. Hij zag dat de schuur ondanks een dun laagje sneeuw, op het oog leeg was. Hij maakte daar videopnamen en foto's.

Thumbnail

De loods werd eerder gebruikt om gevonden resten van de ramp op te slaan. Dat Spekkers juist bij de ingang van die loods een menselijk botje heeft gevonden, duidt er op dat het er eerder naartoe gebracht moet zijn.

Het is gissen wie dat heeft gedaan. Er hoeft geen sprake te zijn van kwade opzet, maar je kunt het ook niet uitsluiten. Dat zou gedaan kunnen zijn door personen die het onderzoek naar de oorzaak van de ramp in diskrediet willen brengen.

"Volgens burgemeester Vladimir Berezhnoj is sinds april vorig jaar niets meer afgeleverd"

Toen onderzoekers in november 2014 de eerste wrakstukken naar Nederland hadden gebracht, bleven er nog resten liggen. Dat is niet zo vreemd gezien de enorme omvang van de rampplek, zo'n 50 vierkante kilometer. Omwonenden konden de door hen gevonden fragmenten eventueel in de loods achterlaten of aan de burgemeester afgeven. Volgens burgemeester Vladimir Berezhnoj is dat sinds april vorig jaar niet meer gebeurd.

"Alle omwonenden weten dat als er iets gevonden wordt, het direct naar mij gebracht moet worden. De laatste keer dat er iets gevonden werd, was in april 2016. Het ging toen om een damesportemonnee met telefoon en creditcards. Alles is toen officieel overgedragen aan het plaatselijke ministerie van rampbestrijding", zegt hij tegen onze collega.

Thumbnail

Op videobeelden van eind december 2014 waren naast een hoop metalen resten ook mogelijke botresten in de loods te zien. Het internationale onderzoeksteam heeft vervolgens alles van de plek opgehaald en later met name de brandplek in Grabova nog eens extra letterlijk uitgekamd. Daar was de kans op het vinden van mogelijke stoffelijke resten immers het grootst.

Dus de verbazing was groot toen ik weken later in juli 2015, net als meerdere collega's, een paar dagen voor de herdenkingsceremonie op de brandplek in Grabova toch nog mogelijke botresten op de grond zag liggen. Alles met het blote oog waarneembaar. Hoe kan dit? Hoe bestaat dit? Wat ligt er nog meer?      

"De vondst van Spekkers heeft tot nieuwe onzekerheid geleid. Als Spekkers de rampplek kan bezoeken, waarom onderzoekers dan niet?"

Ik heb toen het Openbaar Ministerie in Nederland en de burgemeester van Grabova meteen op de hoogte gesteld. Volgens de burgemeester kon het heel goed om dierlijke botresten gaan. "Boeren gebruiken het misschien als afvalplaats", zei hij. Op de dag van de herdenkingsceremonie waren alle mogelijke resten weg. De burgemeester van Grabova wilde er geen woord meer over kwijt.

De vondst van Spekkers heeft tot nieuwe onzekerheid geleid. Als Spekkers de rampplek kan bezoeken, waarom onderzoekers dan niet? Daar lijkt nu alsnog reden toe te zijn. En nabestaanden die de rampplek willen bezoeken? Iedereen kan alleen voor zichzelf beslissen of de rampplek veilig genoeg is om naartoe af te reizen. Een journalist maakt andere afwegingen dan een onderzoeker of een nabestaande. Ik heb sinds 2015 in relatieve rust op de rampplek kunnen filmen, maar aan de frontlinies zijn er tot op de dag van vandaag regelmatig beschietingen.

En moet er nu haast gemaakt worden met een nieuwe zoekmissie? We zien op de foto's dat er inmiddels een dik pak sneeuw ligt op de rampplek.

Thumbnail

@JeroenAkkermans