Frits Wester

Regeren gaat van au

19 maart 2015 17:03

“Regeren gaat van au” is een bekend gezegde op het Binnenhof. En dat hebben de regeringspartijen VVD en vooral PvdA gisteren bij de Provinciale Statenverkiezingen op 18 maart gemerkt. Natuurlijk, het waren Statenverkiezingen maar vanwege het feit dat de nieuwe Statenleden ook de nieuwe Eerste Kamer kiezen stond er meer op het spel. Alle partijen, de coalitie voorop, maakten er daarom een landelijke campagne van met als inzet het landelijke beleid. De afrekening bij de één of de bonus bij de ander mag dan ook als een landelijk oordeel worden gezien.

"'Regeren gaat van au' is een bekend gezegde op het Binnenhof."

Het is daarom alles behalve een vrolijke uitslag voor het kabinet Rutte. Koers houden was en is het motto, maar dat is niet zo makkelijk meer. Het kabinet zal op onderdelen echt moeten bijsturen en nog meer moeten laveren, om maar even in de beeldspraak te blijven. Het had al geen meerderheid in de Eerste Kamer en was daardoor al afhankelijk van de gedoogpartners D66, ChristenUnie en de SGP. Partijen die hun steun en daarmee invloed wel beloond zagen. Maar dat is allemaal niet genoeg meer. Het kabinet moet letterlijk links- of rechtsom op zoek naar meer steun.

De winnaars CDA en SP hebben op voorhand al laten weten niet aan te willen schuiven om mee te onderhandelen over zaken als de begroting voor 2016 of de hervorming van ons belastingstelsel. Zij wachten af waar het kabinet mee komt en zeggen dan ja of nee. Ook met hun nieuwe machtspositie houden ze daar vooralsnog aan vast. Duidelijk is ook dat het kabinet al helemaal niet hoeft te rekenen op de steun van de PVV. De partij van Geert Wilders die lang als hoogste stond in de peilingen, maar gisteren een pijnlijk verlies te verwerken kreeg omdat veel potentiële kiezers niet de moeite namen om daadwerkelijk de gang naar de stembus te maken.

"Duidelijk is ook dat het kabinet al helemaal niet hoeft te rekenen op de steun van de PVV."

Wellicht willen GroenLinks en/of 50-Plus het kabinet op onderdelen te hulp schieten. Maar daar zullen ook zei ongetwijfeld een hoge prijs voor vragen. Hoe dan ook het regeren is voor het kabinet Rutte een stuk lastiger geworden. Niets als het gaat om het alledaagse zaken en het openhouden van de winkel. Wel als het gaat om het doorvoeren van hervormingen en ingrijpende wetsvoorstellen.

Misschien is er nog één escape mogelijk voor het kabinet met de meest bevriende oppositiepartijen. Dat zit in het mallotige, gedateerde en uiterst ingewikkelde systeem waarmee Statenleden de Eerste Kamer kiezen. Met veel kunst- en vliegwerk is er nog mogelijk nog een meerderheid voor deze partijen te behalen in de Eerste Kamer. (Lees hier hoe dat zou kunnen)

Maar het meest reële scenario is toch wel dat het kabinet voor zijn voortbestaan nu echt helemaal is overgeleverd aan de welwillendheid en grilligheid van de oppositie. Dat alles belooft niet al te veel goeds op de langere termijn.