Jos Heymans

Hoogste tijd voor een kiesdrempel

02 mei 2015 06:46

Politiek verslaggever Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.

Wat moeten we toch met al die fracties in de Tweede Kamer? In 2012, na de laatste Kamerverkiezingen, begonnen we met elf partijen, dat was al meer dan genoeg. Drie jaar later zijn dat er door afscheidingen 16 geworden. Vijf zijn erbij gekomen: Van Vliet (ex-PVV), Klein (ex-50PLUS), Bontes/Van Klaveren (ex-PVV), Kuzu/Öztürk (ex-PvdA) en Houwers (ex-VVD).

Het nare is dat ze allemaal spreektijd hebben; debatten worden langer en langer, maar zeker niet boeiender of inhoudelijker. Het zijn mensen die in een andere partij in de Kamer zitten, maar doorgaans nog wel de standpunten van die oude partij huldigen. Houwers voert het VVD-programma uit, zegt hij zelf, en Bontes/Van Klaveren stemt bijna altijd mee met de PVV. Dus een verrassende inbreng in het debat hebben ze niet. Nog een geluk dat Van Vliet en Houwers donderdag niet meededen aan het illegalendebat dat zonder hun aanwezigheid toch al dik acht uur duurde.

"Moszkowicz verdwijnt in de politieke anonimiteit. Zijn partij ook"

Ik vrees dat het in de toekomst niet veel beter zal worden. Avonturiers melden zich op de uitdijende markt van nieuwe politieke groeperingen. Moszkowicz wordt lijsttrekker van Bontes' partij Voor Nederland, want met een BN'er schijn je te kunnen scoren. Bij Maurice de Hond staat hij op één zetel, vermoedelijk door de ruime publiciteit rond zijn kandidaatstelling. Dat effect zal de komende weken wegebben; Moszkowicz verdwijnt in de politieke anonimiteit. Zijn partij ook. 'Voor Europa, tegen EU' luidt de slogan. Leg dat maar eens aan je potentiële kiezers uit.

Kuzu en Öztürk hebben de partij Denk! opgericht; ik acht ze kansloos bij de volgende verkiezingen. Ook Klein is met zijn Vrijzinnige Partij begonnen aan een onhaalbare klus. En dan hebben we nog Hero Brinkman, onverbeterlijk als het gaat om een heleboel dingen en zeker als het gaat om de oprichting van een nieuwe partij. Maar wel een mooie eigenschap, dat op niets gebaseerd optimisme.

Na zijn PVV-avontuur richtte Brinkman de Onafhankelijke Burgerpartij op. Die fuseerde al na een maand met Trots op Nederland en kreeg een nieuwe naam: Democratisch Politiek Keerpunt, hoe verzin je het. De 7363 stemmen (0,08 procent) waren niet genoeg voor een Kamerzetel. Nieuwe ronde, nieuwe kansen, moet de Amsterdamse politieman hebben gedacht. Hij probeert het nu met OP (Ondernemers Partij). In de lijstjes van De Hond komt Brinkman niet voor.

"Met je kop op de buis komen, betekent niet dat je ook een goede politicus bent"

De lijst van politieke gelukzoekers wordt verontrustend lang: Rita Verdonk, Marco Pastors, Hilbrand Nawijn, Peter R. de Vries, Emile Ratelband, en nu dus Brinkman, Moszkowicz en de nog onbekende lijsttrekkers van Klein en Kuzu/Öztürk. Wat bezielt ze? Ze scoren bij verkiezingen steevast laag, niet meer dan tussen de 0 en 0,6 procent. Met je kop op de buis komen, betekent niet dat je ook een goede politicus bent. Als dat wel zo zou zijn, dan kon ik het zelf ook proberen.

We moeten de politieke flierefluiters tegen zichzelf in bescherming nemen; zie het maar als een democratische plicht. We moeten ze ontmoedigen. Dat kan het best door de invoering van een kiesdrempel. Ik zal u niet vermoeien met allerlei juridische haken en ogen die kleven aan zo'n invoering; dat mag de Kamer zelf uitzoeken. Maar een kiesdrempel van pakweg drie procent zal de lust om mee te doen bij heel wat nieuwkomers wegnemen.

Ik besef dat dat op grond van de laatste verkiezingsuitslag problematisch is voor gevestigde partijen als GroenLinks (2,33 procent), SGP (2,09), Partij voor de Dieren (1,93) en 50PLUS (1,88). Die zullen dan een beetje meer hun best moeten doen. Het zij zo; je moet wat over hebben voor het goede doel.

Politiek columnist Jos Heymans over wat hem opvalt in de Haagse en Europese politiek.