Geld en Werk

Bedrijf laat collega's elkaar beoordelen en past salaris maandelijks aan

07 augustus 2018 15:08 Aangepast: 07 augustus 2018 15:53
Bij dit bedrijf heeft jouw dagelijkse review over je collega invloed op zijn salaris. Beeld © Keytoe

Onbeperkt vakantiedagen, geen geschreven regels en volledige transparantie over omzet en salarissen. Bij marketing-, organisatiekunde- en IT-bureau Keytoe uit Maassluis hebben ze het allemaal al jaren. Daar komt vanaf volgende week iets nieuws bij: via een app krijgen collega's invloed op elkaars salaris.

Via de 'SentimentsApp' kunnen de 45 medewerkers van Keytoe elkaar dagelijks beoordelen. Met een schuifbalk geven ze aan hoe goed hun gevoel is over hun collega. Aan het eind van de maand komt daar een gemiddelde uit, op basis waarvan het salaris omhoog of omlaag gaat.

Het bedrijf experimenteert graag met nieuwe en andere manieren van werken. "We bepalen al jaren onderling de salarissen", vertelt eigenaar Cedric Muchall van Keytoe. "Nu gaan we het op een dagelijkse score baseren, waarbij het loon maandelijks fluctueert." 

Salaris omhoog of omlaag

Voorheen kon het salaris alleen omhoog, voortaan kunnen collega's elkaar ook een salarisverlaging geven. Het doel is nog meer betrokkenheid van de medewerkers met elkaar en het bedrijf.

"De salarispot wordt bepaald door de omzet per maand, min de vaste kosten en de marge die de groep wil hebben als reservepot", vertelt medewerkster Stephanie van Hoek. "We bepalen maandelijks ook gezamenlijk de winstmarge. Die kan dus per maand verschillen en het mooie is: iedereen profiteert direct van de cijfers."

Andersom geldt het natuurlijk ook. Als Keytoe een maand verlies maakt, slinkt ook de salarispot. Dan kan het zomaar zijn dat werknemers in de ogen van hun collega's minder salaris 'verdienen'. Dit moet ze prikkelen om de maand erna beter hun best te doen.

Minimum van 600 euro

Elke werknemer krijgt maandelijks minimaal 600 euro uitbetaald, onafhankelijk van het aantal gewerkte uren. De komende drie maanden zijn trouwens nog een testfase. Dan is het salaris nog fictief en krijgen de werknemers hun vaste loon.

Van Hoek: "Na de test kijken we of die 600 euro genoeg is. We zijn benieuwd hoe het in de praktijk uitpakt. Trekt het salaris naar elkaar toe of gaan we grote verschillen zien?"

Zorgen over hypotheek

Organisatiepsycholoog Lennard Toma van Keytoe ontwikkelde de app waarmee werknemers elkaar beoordelen. In een blog beschrijft hij allerlei angsten van collega's: "Wat nou als iemand straks zijn of haar hypotheek of huur niet meer kan betalen? Of als de salarissen zo laag eindigen dat veel mensen weggaan? [...] Ik weet alleen niet of deze implicaties reëel zijn. Dat zullen we in de pilot moeten testen."

Hij schrijft dat hij zelf het meest bang is dat de 'intrinsieke motivatie verschuift naar extrinsieke motivatie'. Daarmee bedoelt hij dat de nadruk meer ligt op salaris dan op werkplezier. "Dat zou ik ontzettend zonde vinden. Mocht ik dat gevoel hebben, dan trek ik persoonlijk direct de stekker uit het hele project."

'Onverstandig, gaat tegenvallen'

Organisatiepsycholoog Kilian Wawoe, deels verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam, vindt het experiment 'moedig, maar niet verstandig'. De wetenschapper deed zeven jaar onderzoek naar beoordelen en belonen op de werkvloer en weet precies waarom de medewerkers enthousiast zijn over de test.

"Uit onderzoek blijkt dat 80 procent van de mensen zichzelf bovengemiddeld goed vindt. Op de fiets, als chauffeur en als medewerker. Zij denken: nu krijg ik eindelijk wat ik verdien. Dat gaat in de praktijk flink tegenvallen."

Basissalaris 'veel te laag'

Hij verwacht dat zij over een paar maanden ontevreden zijn. Verder vindt hij het basissalaris van 600 euro veel te laag. "Voor een bedrijf vol met jonge mensen kan dat misschien wel, maar wat nou als je twee kinderen en een hypotheek hebt? Bovendien is dit bedrag veel lager dan het minimumloon. Mocht het bedrijf hier gedoe over krijgen, dan hebben ze juridisch gezien een probleem."

Bij Keytoe voorzien ze wat dat betreft geen problemen. Muchall: "Iedereen is op de hoogte van elkaars salaris en elkaars gezinssituatie. Je gunt elkaar daarom een bepaald bedrag. Bovendien krijg je ook een waarschuwing als je de kantjes er vanaf loopt."

Assertieve, extraverte mensen winnen

Organisatiepsycholoog Wawoe twijfelt of deze manier van beoordelen ook zorgt voor een betere werkhouding. Hij is bang voor een 'schijnfeedbackcultuur'. "Gevoel is een heel vaag begrip", vindt hij.

"En wat als er akkoordjes gegooid worden? Eigenlijk wordt het een sociaal spel. De mensen die extravert zijn, verbaal goed assertief zijn, die winnen dit spel over het algemeen. De stille, hardwerkende medewerker valt dan verder weg. Nu wordt het devies: buit je zieke moeder uit, maak je successen wereldkundig."

Hij is bang dat het op den duur veel spanningen veroorzaakt. "Bijvoorbeeld als je adoptiekind neemt of mantelzorg gaat doen. Dan hoop je op goedkeuring en medeleven, maar dat krijg je niet van iedereen."

'Pesten gebeurt hier niet'

Oprichter Muchall zegt dat hij zeker weet dat dit bij 99 procent van de bedrijven niet werkt, maar bij Keytoe kan het wel slagen. "Ons bedrijf is hier naartoe gegroeid. We weten van elkaar wat er speelt, we hebben begrip voor elkaar. Pesten op de werkvloer, dat gebeurt hier niet."

Om vriendjespolitiek te voorkomen zijn alle beoordelingen openbaar en wordt gewerkt met een ‘normaalverdeling’. Dat betekent dat niet iedereen een hoog salaris kan krijgen, maar iedereen in dat geval het gemiddelde krijgt. Alle salarissen liggen tussen de 600 en 4000 euro, van stagiaire tot directeur.

Niet voor iedereen

"Als je traditioneel ingesteld bent is dit niets voor jou", zegt Keytoe-medewerker Van Hoek. "We hebben een heel open cultuur. Daar moet je tegen kunnen. We hopen dat werknemers naar elkaar toe lopen als ze zijn dat hun beoordeling naar beneden gaat en vragen wat er aan de hand is. Zij moeten dus ook wat opener worden."

Ze geeft toe dat zij als accountmanager een it-ontwikkelaar niet inhoudelijk kan beoordelen. "Maar ik zie wel hoe hij in de omgang is. Ik kan dus wel de samenwerking en zijn betrokkenheid bij het bedrijf beoordelen."

Muchall benadrukt dat het gaat om een testfase. Na drie maanden bepaalt het hele bedrijf samen of dit nieuwe salarissysteem uiteindelijk echt wordt invoerd.

Lees ook: Experiment onbeperkte vakantiedagen geslaagd: 'Gaat heel goed'.

`