Nederland

Nét op tijd rijp: de eerste Nederlandse kiwi's uit Bunnik

29 november 2016 09:52 Aangepast: 15 oktober 2017 11:18
Jonge boerin Djûke van der Maat, die de kiwi's kweekte Beeld © Nieuw Slagmaat

Het vriest dat het kraakt, maar in Bunnik zijn dit weekend de eerste Nederlandse kiwi's geoogst. Een experiment van jonge boerin Djûke van der Maat (33), die inspiratie opdeed in Nieuw-Zeeland. "Het ging allemaal precies goed."

Vijf jaar geleden kreeg Djûke van der Maat de Nuffield Scholarship toegekend, een beurs voor jonge boeren om zich verder te kunnen ontwikkelen. Het leidde Van der Maat, die met haar ouders boerderij en landwinkel Slagmaat in Bunnik runt, naar Nieuw-Zeeland, Amerika, Canada, Engeland, Ierland, Italië en Duitsland.

Ze keek daar vooral rond voor 'haar' onderwerp, de directe verkoop van boerenproducten aan consumenten, maar stiekem keek ze ook mee naar hoe de fruittelers er hun werk deden. "De boeren in Nieuw-Zeeland zeiden allemaal: als je appels teelt, kun je ook kiwi's kweken. Dat wilde ik ook."

Eerste professionele teelt in Nederland

Van der Maat deed onderzoek, en ontdekte dat het inderdaad zou moeten lukken om kiwi's te kweken in Nederland. "De kiwi kan tegen vorst, maar heeft wel genoeg warmte en zonlicht nodig. Dat is spannend in Nederland." Er zijn daarom wel meer consumenten met kiwiplanten in hun tuin, maar professionele productie bestond nog niet in Nederland. Althans niet buiten de kas: de kiwi's van Van der Maat groeien buiten, met alleen een kap eroverheen tegen hagel en vogels.

De eerste plant ging in 2011 de grond in, maar afgelopen weekend kon pas "de eerste voorzichtige oogst" worden gedaan. "In het voorjaar zagen we voor het eerst veel bloesem. Toen kregen we al veel reacties van mensen die de vruchten zagen hangen. We waarschuwden toen: het is eerst nog afwachten, we weten niet of ze goed kunnen afrijpen. We konden nog niet zeggen of het seizoen lang genoeg zou zijn."

Lang spannend

En spannend bleef het, tot afgelopen weekend, vertelt Van der Maat. "De vruchten kunnen niet tegen zware vorst, en we zagen dat het vannacht hard zou gaan vriezen. Ze moesten dus voor die tijd rijp zijn, en dat waren ze gelukkig."

De eerste lichting, van zo'n 300 kilo, wordt nu verkocht aan lokale klanten vanuit de landwinkel bij de boerderij. Volgend jaar wil Van der Maat het groots aanpakken, dan moeten er een paar duizend kilo aan kiwi's van de bomen komen.

Volgend jaar niet zeker

Aan Van der Maat, die in 2014 de prijs voor Meest Innovatieve Boerin van Europa won, ligt het in elk geval niet. Ze heeft alle omstandigheden geoptimaliseerd voor de planten. "De kiwi houdt niet van wind, dus er is een windhaag omheen geplant. En de plant houdt wel van veel regen, maar weer niet van natte voeten, dus je moet zorgen voor goede drainage."

Of de oogst volgend jaar weer lukt, blijft onzeker. "Ik weet niet precies wat de planten allemaal kunnen hebben om de kiwi's goed af te laten rijpen. Misschien hadden we nu nét alles goed dit jaar, maar is het volgend jaar anders. De vlag gaat pas uit als we vijf jaar een geslaagde oogst hebben."

Intussen verder dromen? In de boomgaard van Van der Maat staan ook nog wat andere tropische bomen: perziken, nectarines en vijgen. "Maar dat is meer een grapje, om te kijken hoe het gaat", lacht ze. "We gaan eerst serieus met de kiwi's aan de gang. Daar hebben we de komende jaren onze handen al genoeg aan vol."

`