Tuur Verdonck

Een katapult in de tuin

23 januari 2014 06:34

Redacteur Tuur Verdonck over wat hem opvalt in het nieuws.

Improviseren is goud. Waarom zou je níet zo'n middeleeuwse katapult gaan bouwen als je toch een stel balken en wat stukken touw hebt? Gaaf, zo'n ding op straat zetten en dan stenen en molotovcocktails naar de politie keilen. Dit is het historische keerpunt waar die achterkleinkinderen van je straks mythische verhalen over gaan ophangen. De revolutie, toen mijn opa, dus de vader van jouw opa, die dictator van een Janoekozewiezewozevitsj eigenhandig een brandende bierfles benzine tussen zijn ogen slingerde. Daarna was het snel gedaan, toen hebben we gewonnen en sindsdien zijn we eindelijk echt vrij. Breng me nog eens een nieuwe fles, Natasja.

Ik doe wel eens een potje poker, of een spelletje risk. Maar ik ben er niet goed in. Zelfoverschatting, daar gaat het bij mij steeds mis.

Ik doe wel eens een potje poker, of een spelletje risk. Maar ik ben er niet goed in. Zelfoverschatting, daar gaat het bij mij steeds mis. De gewapende demonstranten in Kiev hebben er ook nogal last van. Zie ze met hun scooter-, mijnwerkers- en ridderhelmen, en hun voor anderhalve euro op internet gekochte sovjet-gasmasker. Ze blijven oorlogje spelen want het gaat goed met ze. Hun katapult staat als een gouden kalf tussen hen in, tachtig leden van de oproerpolitie hebben ze al het ziekenhuis in gekregen.

Het doel van de agressieve nationalisten - want dat zijn het - is Oekraïne dichter bij Europa te brengen, maar met elke steen en elke molotovcocktail die ze gooien, vliegen ze er verder bij vandaan. De 'Patriotten van Oekraïne' die met een soort combinatie van fasces en swastika op hun arm lopen, de aanhangers van het 'Rechts Front' die heel graag over de NSDAP van Adolf Hitler praten - dat zijn de jongens die voorop gaan in de strijd tegen de oproerpolitie. Ze willen een sterk en machtig Oekraïens rijk, onafhankelijk van grote broer Rusland, en zien in Europese integratie de uitgelezen weg om dat te bereiken.

De gewelddadige volksopstand die de nationalisten voor ogen hebben zal niet de oplossing zijn, maar dat Oekraïne een probleem heeft, is zo helder als een goed glas wodka. Het Oekraïne dat we vandaag de dag kennen is een zelfstandig geworden provincie die kon afdrijven van het Russische keizerrijk op het moment dat dat ophield Sovjet-Unie te heten. Moskou kon dat twintig jaar geleden niet tegenhouden, maar wil nog steeds niet dat zijn voormalige voortuin de nieuwe achtertuin van buurman Europa wordt. Want zo'n leuke buurman vindt Moskou dat nou ook weer niet. Veel te bemoeizuchtig, steeds commentaar op van alles en nog wat.

Om op eigen benen te staan, moesten we in een rolstoel gaan zitten - dat werk. Een groot en machtig Oekraïne word je er niet mee.

En dat is vreemd. Dubbel vreemd zelfs. Want de nationalisten weten donders goed dat de Europese Unie niet het christelijk-blanke paradijs is dat ze zo vurig wensen binnen te gaan. Ze weten ook dat er geen enkel land in de EU is met een extreem-rechtse regering. Ze zouden in het westen nog veel grotere paria's zijn dan in eigen land. En daarnaast betekent integratie in de EU juist het deels opgeven van je zelfstandigheid, en niet het vergroten van je soevereiniteit. Om op eigen benen te staan, moesten we in een rolstoel gaan zitten - dat werk. Een groot en machtig Oekraïne word je er niet mee.

Maar terwijl de twee buren van tijd tot tijd nogal nurks naar elkaar staan te staren, ligt dat tuintje tussen hen in te verpieteren. De plantjes hebben water nodig, en daar is de huidige tuinman Janoekovitsj niet echt scheutig mee: hij lijkt meer aandacht te hebben voor de nieuwste modellen klompen dan voor de plantjes. Alleen dat neonazistische onkruid wil hij wel vertrappen. De gewone plantjes moeten hopen dat ze niet ook onder zijn klompen belanden. Honderdduizenden vreedzame demonstranten tussen het onkruid, ze snakken naar water. Maar zolang de buurman in het westen alleen toekijkt, zit er niks anders op voor ze dan te wachten tot er ooit weer eens een betere tuinman komt.