Jeroen Akkermans

Na MH17, de clusterbom

29 juli 2015 05:50

Natalya Voronin klampt zich vast aan de keukentafel. Ze vertelt over de schrik na een klap uit het niets, gevolgd door een drukgolf, die haar lichaam tegen het tafeltje perst. Ze komt onder het stof te zitten, maar verder geen schrammetje.

Haar zoon zit met een koptelefoon op in zijn kamer en merkt aanvankelijk niets van de klap. Hij schrikt alleen van de stoffige verschijning. "Mama, wat is er met jou gebeurd?" Ze rent in paniek weg. Vol van angst en ongeloof.  

"Het geluk van een burger in een oorlog is geen nieuws. De neus van de journalistiek is afgericht op sporen van de dood."

Achteraf is het makkelijk praten. Een lege Uragan-raket was door het dak de woonkamer in geschoten. De televisiestoel van de familie Voronin zal het doel niet zijn geweest. Uragan-('orkaan')raketten worden veelvuldig ingezet in de strijd in Oost-Oekraïne en regelmatig schieten ze hun doel voorbij, zo leert de praktijk. De schutter zit op zo'n 30 kilometer afstand en mikt niet altijd even nauwkeurig. Het is oorlog. Dus wat geeft het?

Het dorp Roszypnoie heeft maandenlang in de frontlinie gelegen van gevechten tussen het Oekraïnse leger en gewapende separatisten. De rebellen wisten stand te houden in het dorp, het oprukkende Oekraïnse leger werd uiteindelijk teruggeslagen. Munitie genoeg. Beide partijen hebben toegang tot het volgestouwde Sovjet-arsenaal.

De lege rakethulsresten voor het huis van Natalya liggen er verfrommeld bij, als zakdoekjes na het snuiten. De dodelijke clusterbomlading is vlak voor de landing om de hoek over de buurt uitgestort. Duizenden kogeltjes schoten in het asfalt, het rode tuinhek, de kale boom en de witte muren. De gevels aan de Chechistovstraat zitten onder de dodelijke gaatjes.

Clustermunitie is ontwikkeld om elk levend wezen te grazen te nemen, juist daar waar het dekking zoekt. Maar wonder boven wonder vallen er geen doden bij deze aanval, dus lees je er niets over. Het geluk van een burger in een oorlog is geen nieuws. De neus van de journalistiek is afgericht op sporen van de dood. Is het bloed geronnen, trekt de mediakaravaan weer verder.

Human Rights Watch ziet en documenteert dat beide partijen niet schromen om ook clustermunitie in te zetten. 108 landen hebben de clusterbom inmiddels formeel verboden, maar zowel Rusland als Oekraïne weigeren het clustermunitieverbod te tekenen dus ja, wat let de strijdende partijen in Oost-Oekraïne nog? Niets.

Aan het front is inzet van wapens lang niet altijd een weloverwogen, tactische afweging. Integendeel, er komt vaak opportunisme, wraaklust, gemakzucht, verveling of zelfs vermaak bij het schietmoment kijken. Kortom, het dondert niet wat er in de munitiekist ligt zodra de strijd losbarst. De Uragan-raket die naast de televisiestoel van de familie Voronin landt, is ruim 25 jaar oud, toen Oekraïne en Rusland nog broedervolken in de Sovjet-Unie waren. 

'Natalya Voronin werkt buiten op het land en ziet de cockpit en passagiers op haar afkomen.' 

De clusterbomaanval op klaarlichte dag in Roszypnoie dateert van 22 augustus 2014. De wereldpers was toen juist uit het oorlogsgebied vertrokken. Vijf weken eerder, zijn 39 van de 298 lichamen uit MH17 op het dorp Riszypnoie terechtgekomen.​ Natalya Voronin werkt buiten op het land en ziet de cockpit en passagiers op haar afkomen. Ze rent in paniek weg. Vol van angst en ongeloof. 

Thumbnail

Thumbnail

Thumbnail

Thumbnail

Thumbnail

Bekijk meer foto's op de Flickr-pagina van Jeroen Akkermans.